Luận văn Linh thần trong truyền thuyết Việt Nam

Với đề tài “Linh thần trong truyền thuyết Việt Nam”, người viết mong muốn tìm hiểu, tập hợp, phân loại và hệ thống các kiểu truyện về linh thần trong truyền thuyết Việt Nam để làm rõ thêm mối quan hệ của chúng như những mắt xích trong đời sống văn hóa tâm linh người Việt.

Bên cạnh đó, với đề tài này, người viết mong muốn làm rõ đặc điểm cấu tạo của truyền thuyết linh thần dựa trên các tiêu chí: cốt truyện, kiểu nhân vật, các hình thức hiển linh, các motif tiêu biểu để qua đó thấy được tính kế thừa và khác biệt của truyền thuyết linh thần trong hệ thống truyền thuyết Việt Nam.

Là giáo viên Ngữ văn, thông qua đề tài của mình, người viết mong muốn góp phần bồi dưỡng các thế hệ học sinh lòng tự hào về truyền thống và lịch sử dân tộc, về sự đa dạng và sức sống trường tồn của văn hóa tín ngưỡng dân gian; giáo dục học sinh lòng biết ơn, sự ngưỡng mộ, tôn kính những người anh hùng có công trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước. Đồng thời, góp phần lưu giữ và phát triển một thể loại văn học dân gian có khả năng kết nối quá khứ - hiện tại, truyền thống - hiện đại.

Từ đó, góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

NỘI DUNG:

CHƯƠNG 1 - NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI .................... 17

1.1. Mối quan hệ giữa linh thần với đời sống tâm linh, tín ngưỡng người Việt ........ 17

1.1.1. Đời sống tín ngưỡng ở Việt Nam ................................................................. 17

1.1.2. Biểu hiện của tâm linh trong đời sống tín ngưỡng ....................................... 19

1.1.3. Tâm linh với tín ngưỡng sùng bái tự nhiên .................................................. 20

1.1.4. Tâm linh với tín ngưỡng sùng bái con người ............................................... 22

1.2. Quan niệm về linh thần ....................................................................................... 25

1.2.1. Khái niệm về linh thần .................................................................................. 25

1.2.2. Các khái niệm liên quan ............................................................................... 28

1.3. Mối quan hệ giữa truyền thuyết linh thần và thần tích ........................................ 34

5

CHƯƠNG 2 - THỐNG KÊ, PHÂN LOẠI TRUYỀN THUYẾT LINH THẦN VIỆT

NAM............................................................................................................................... 39

2.1. Tình hình tư liệu .................................................................................................. 39

2.1.1. Đánh giá tình hình tư liệu ............................................................................. 39

2.1.2. Kết quả thống kê ........................................................................................... 40

2.1.3. Vấn đề dị bản ................................................................................................ 42

2.2. Phân loại .............................................................................................................. 44

2.2.1. Truyện kể về nhân vật truyền thuyết được “hóa thân” từ linh thần đời

trước .............................................................................................................. …45

2.2.2. Truyện kể về nhân vật truyền thuyết có “yếu tố linh thần” phò trợ ............. 49

2.2.3. Truyền thuyết về nhân vật có công “hóa Thánh” trở thành linh thần .......... 55

2.2.4. Truyện kể về sự “hóa thân” truyền đời của linh thần qua nhân vật truyền

thuyết .................................................................................................................. 59

CHƯƠNG 3 - ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO TRUYỀN THUYẾT LINH THẦN ................. 74

3.1. Khái niệm “cấu tạo” ............................................................................................ 74

3.2. Cấu tạo truyền thuyết linh thần ........................................................................... 75

3.2.1. Cốt truyện ..................................................................................................... 75

3.2.1.1. Nhóm truyện về nhân vật truyền thuyết được “hóa thân” từ linh thần

đời trước …………... ........................................................................................ ..75

3.2.1.2. Nhóm truyền thuyết có “yếu tố hiển linh” của linh thần ....................... 80

3.2.1.3. Nhóm truyền thuyết về nhân vật có công được “hiển Thánh” trở

thành linh thần................ ..................................................................................... 86

3.2.1.4. Nhóm truyện kể về nhân vật truyền thuyết được “hóa thân” từ linh

thần đời trước và tiếp tục “hóa Thánh” sau khi có công để hiển linh âm phù

người đời sau ....................................................................................................... 96

3.2.2. Kiểu nhân vật linh thần ............................................................................... 103

3.2.3. Các hình thức hiển linh ............................................................................... 106

3.2.4. Một số motif tiêu biểu ................................................................................. 110

3.2.4.1. Motif sinh nở thần kỳ ........................................................................... 111

3.2.4.2. Motif chiến công phi thường................................................................ 110

3.2.4.3. Motif “Ngài hóa” ................................................................................. 114

3.2.4.4. Motif hiển linh ..................................................................................... 116

3.2.4.5. Motif giấc mơ, điềm báo ...................................................................... 117

KẾT LUẬN .................................................................................................................. 121

TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 126

PHỤ LỤC

LINK DOWNLOAD

Từ đó, góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

NỘI DUNG: