Tiếp cận hệ thống theo hướng văn hoá trong dạy học tác phẩm Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc - Nguyễn Đình Chiểu | Cộng đồng Kỹ thuật cơ điện Việt Nam EBOOKBKMT

E.douard Herriot đã từng nói : “Văn hóa là cái gì còn la ̣i khi tấ t cả những cái khác bi ̣quên đi…” . Quả đúng như vậy ! Thời gian là mô ̣t ông thầ y khắ c nghiê ̣t có thể cuố n mo ̣i thứ trên đường nó đi . Những đề n đài rồ i su ̣p đổ , mọi thứ đều có thế bị lớp thời gian phủ mờ nhưng những giá tri ̣văn hóa đić h thực thì vẫn còn bề n vững maĩ .

Văn ho ̣c là sản phẩ m của văn hóa – mô ̣t sản phẩ m văn hóa đă ̣c thù , nơi lưu giữ những giá trị văn hóa của một dân tộc, thời đa ̣i, là cầu nối giữa các thế hê ̣ với nhau . Văn hóa trong tác phẩm văn chương vừa là một nợi dung vừa là phương tiện để khám phá lí giải vẻ đẹp của tác phẩm. Nghiên cứu dạy học tácphẩm v ăn chương dựa trên những hiểu biết về văn hoá là một con đường cần thiết và đúng đắn để tiếp cận tác phẩm. Hướng tiếp cận này đưa độc giả trở về môi trường văn hoá mà tác phẩm nảy sinh, đồng thời vẫn tôn trọng đặc trưng văn học của tác phẩm. Cách tiếp cận này sẽ cung cấ p chiế c chià khóa để giải mã tác phẩm , từ đó giúp chúng ta có cái nhiǹ toàn diê ̣n và sâu sắ c hơn . Đồng thời với cách tiế p câ ̣n này sẽ góp phầ n mở rô ̣ng , nâng cao tầ m đón nhâ ̣n của học sinh , khắ c phu ̣c khoảng cách về k hông gian , thời gian , tầ m văn hóa tư tưởng, thời đa ̣i giữa ho ̣c sinh với tác phẩ m – tác giả.

NỘI DUNG:

MỞ ĐẦU ................................................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ......................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .......................................................................... 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................. 8
4. Đối tượng nghiên cứu của đề tài ................................................................. 9
5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................ 9
6. Cấu trúc của luận văn ................................................................................. 9
Chƣơng 1.NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN ............................................................................ 10
1.1. Tiế p câ ̣n hê ̣ thố ng trong da ̣y ho ̣c tác phẩ m văn chƣơng .................... 10
1.1.1. Khái niệm hệ thống ............................................................................ 10
1.1.2. Cấ u trúc hê ̣ thố ng của tác phẩ m văn ho ̣c ............................................. 12
1.1.3. Ưu thế của phương pháp tư duy hê ̣ thố ng ........................................... 15
1.2. Mố i quan hê ̣ giƣ̃a văn ho ̣c - văn hóa và hƣớng tiế p câ ̣n tƣ̀ cái nhin
̀
văn hóa ........................................................................................................ 17
1.2.1. Vài nét về văn hóa .............................................................................. 17
1.2.2. Mố i tương quan giữa văn hóa – văn ho ̣c ............................................. 27
1.2.3. Tiế p câ ̣n tác phẩ m văn ho ̣c từ góc đô ̣ văn hóa ..................................... 31
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG DẠY HỌC TÁC PHẨM VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN
GIUỘC TRONG NHÀ TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THƠNG ............................ 34
2.1. Vai trò, vị trí của Ngũn Đin
̀ h Chiể u và “Văn tế nghiã si ̃ Cầ n
Giuô ̣c” trong nền văn ho ̣c dân tô ̣c ............................................................. 34
2.1.1. Nguyễn Đình Chiể u nhà thơ của lòng yêu nước sâu sắ c ...................... 34
2.1.2. "Văn tế nghiã si ̃ Cầ n Giuô ̣c " trong đời số ng văn hóa tư tưởng người
Viê ̣t .............................................................................................................. 40
2.2. Khảo sát thực trạng dạy học "Văn tế nghiã si ̃ Cầ n Giuô ̣c " trong nhà
trƣờng phổ thông ........................................................................................ 45
2.2.1. Đối tượng khảo sát ............................................................................. 45
2.2.2. Kế t quả khảo sát ................................................................................. 46
2.2.3. Phân tích kế t quả khảo sát ................................................................... 47
2.3. Nguyên nhân ........................................................................................ 49
2.3.1. Từ đă ̣c điể m bài “Văn tế nghĩa sĩ Cầ n Giuộc” .................................... 50
2.3.2. Từ phía người ho ̣c .............................................................................. 51
2.3.3. Từ phiá người da ̣y .............................................................................. 53
2.3.4. Từ phiá tài liê ̣u giảng da ̣y và ho ̣c tâ ̣p .................................................. 53
Chƣơng 3. TỔ CHỨC HỌC SINH TIẾP CẬN TÁC PHẨM "VĂN TẾ NGHĨA SĨ
CẦN GIUỘC" CỦA NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU THEO HƢỚNG VĂN HĨA ....... 56
3.1. Những u cầu có tính ngun tắc ...................................................... 56
3.1.1.u cầu chung ..................................................................................... 56
3.1.2. Thâm nhập khơng khí lịch sử của tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Gịc” ... 63
3.2. Truyền thống văn hóa dân tợc thể hiện trong “Văn tế nghĩa sĩ
Cần Giuộc” ................................................................................................ 68
3.2.1. Thể loại văn tế .................................................................................... 68
3.2.2. Hình tượng người nơng dân nghĩa sĩ ................................................... 72
3.2.3. Ngôn ngữ ............................................................................................ 76
3.3. Các phƣơng pháp, biện pháp thích hợp dạy học tác phẩm “Văn tế
nghĩa sĩ Cần Giuộc” từ cái nhìn văn hóa .................................................. 78
3.3.1. Đọc sáng tạo văn bản từ góc độ văn hóa ............................................. 78
3.3.2. Sử dụng những câu hỏi nêu vấn đề mang tính văn hóa trong dạy học
“Văn tế nghĩa sĩ Cần Gịc” ........................................................................ 83
3.3.3. Biện pháp phân tích những nét văn hóa được tác giả sử dụng trong
tác phẩm ....................................................................................................... 84
3.3.4. Phối hợp các biện pháp: chú giải, trao đổi thảo luận, vấn – đáp .......... 87
3.4. Thiết kế và thực nghiệm văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc theo hƣớng tiếp
cận văn hoá. ................................................................................................ 89
3.4.1. Thiế t kế giáo án da ̣y ho"Văn
tế nghiã si ̃ Cầ n Giuô"̣ctừ cái nhiǹ văn hó....
a 89
̣c
3.4.2. Thuyết minh giáo án thực nghiệm .................................................... 111
3.4.3. Thực nghiệm sư phạm ...................................................................... 112
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 115
TÀI LIỆU THAM KHẢO

LƯU Ý:

Tài liệu được chia sẻ bởi CTV EBOOKBKMT "Nguyễn Duy Long" chỉ được dùng phục vụ mục đích học tập và nghiên cứu.

LINK DOWNLOAD

NỘI DUNG: