Cạnh tranh địa chiến lược Nga – Mỹ dưới góc nhìn của Chủ nghĩa Hiện thực_ Trường hợp khủng hoảng tại Ukraine



1.3.  Việt Nam đang hội  nhập  ngày  càng  sâu  rộng  với  khu  vực  và  thế  giới, đồng thời có mối quan hệ tốt đẹp với hầu hết các cường quốc trên thế giới. Do vậy, mọi sự biến động ở khu vực và thế giới cũng như sự biến đổi trong quan hệ giữa các nước lớn đều trực tiếp hoặc gián tiếp tác động đến nước ta đòi hỏi phải có sự điều chỉnh CSĐN cho phù hợp, do đó việc nghiên cứu về cạnh tranh ĐCL Nga – Mỹ qua lăng kính của CNHT sẽ góp phần định hướng chính sách của Việt Nam để phù hợp với tình hình. Hơn nữa, Nga là đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, còn Mỹ là đối tác toàn diện của Việt Nam. Nga, Mỹ đều là những đối tác chủ chốt có ảnh hưởng lớn đến an ninh và phát triển của Việt Nam, qua nghiên cứu đề tài chúng ta sẽ hiểu đối tác của chúng ta hơn, đặc biệt là chính sách, phương thức can thiệp của họ đối với các nước nhỏ khi có bùng nổ vấn đề nội bộ. Qua đây chúng ta cũng có thể rút ra những kinh nghiệm nhất định trong ứng xử đối với các cường quốc. Bên cạnh đó, việc dự báo về xu thế vận động cạnh tranh ĐCL Nga - Mỹ trên thế  giới  sẽ  góp phần định hướng  CSĐN  của  Việt  Nam, nhất là đối  với các nước lớn,  phục  vụ  cho  công  tác  tham mưu và định hướng  cho  quá  trình  hoạch định chính  sách  của  Việt  Nam  phù  hợp  với  những  xu  thế  chung  của  thế  giới và điều kiện, hoàn cảnh riêng biệt của nước ta.    

Vì vậy, việc vận dụng lý thuyết Hiện thực để phân tích và lý giải những biểu hiện của cuộc cạnh tranh ĐCL Nga - Mỹ trong giai đoạn hiện nay qua cuộc khủng hoảng  tại  Ukraine không  chỉ  là  vấn đề  có  tính  cấp  thiết mà còn có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực  tiễn  nhất định. Do đó, tác giả đã lựa chọn “Cạnh  tranh  địa chiến lược  Nga  -  Mỹ  dưới  góc  nhìn  của  Chủ  nghĩa Hiện  thực: Trường  hợp khủng hoảng tại Ukraine” làm đề tài Luận án của mình.


NỘI DUNG:


CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẠNH TRANH ĐỊA

CHIẾN LƢỢC NGA – MỸ DƢỚI GÓC NHÌN HIỆN THỰC ....................... 17

1.1. Cơ sở lý luận và khuôn khổ phân tích ..................................................... 17

1.1.1. Lý luận về cạnh tranh địa chiến lược giữa các cường quốc theo thuyết

Hiện thực .......................................................................................................................17

1.1.1.1. Khái niệm địa chính trị, địa chiến lược và cạnh tranh địa chiến lược ...17

1.1.1.2. Quan điểm của thuyết Hiện thực về cạnh tranh địa chiến lược giữa

các cường quốc ............................................................................................ 22

1.1.2. Khuôn khổ phân tích: cách tiếp cận hệ thống và cấu trúc phân bổ

quyền lực của hệ thống ...............................................................................................31

1.1.3. Khung phân tích cạnh tranh địa chiến lược giữa các cường quốc từ góc

nhìn của Chủ nghĩa Hiện thực ..................................................................................33

1.2. Cơ sở thực tiễn ........................................................................................... 38

1.2.1. Khái quát quan hệ cạnh tranh chiến lược Nga – Mỹ từ sau Chiến tranh

Lạnh đến 2013 ..............................................................................................................38

1.2.2. Tình hình thế giới và khu vực ........................................................................39

1.2.3. Chính sách đối ngoại của Nga và Mỹ trong thế kỷ XXI ...........................42

1.2.3.1. Chính sách đối ngoại của Mỹ ......................................................... 43

1.2.3.2. Chính sách đối ngoại của Nga ........................................................ 45

1.2.4. Tương quan so sánh thế và lực Nga – Mỹ ...................................................47

1.3. Thực tiễn cạnh tranh địa chiến lƣợc Nga – Mỹ từ 2013 đến nay từ góc

nhìn Hiện thực................................................................................................... 48

1.3.1. Tiếp cận cạnh tranh địa chiến lược Nga – Mỹ từ góc nhìn Hiện thực ...48

1.3.2. Nguyên nhân, động cơ, mục đích của cạnh tranh địa chiến lược

Nga–Mỹ .........................................................................................................................50

1.3.3. Không gian .........................................................................................................56

1.3.4. Biện pháp cạnh tranh .......................................................................................58

Tiểu kết chƣơng 1 ................................................................................................. 64

CHƢƠNG 2: CẠNH TRANH ĐỊA CHIẾN LƢỢC NGA – MỸ QUA CUỘC

KHỦNG HOẢNG UKRAINE 2013-2014 .......................................................... 67

2.1. Tổng quan về cuộc khủng hoảng Ukraine ............................................... 67

2.1.1. Ý nghĩa địa chiến lược của Ukraine ..............................................................67

2.1.1.1. Đối với Nga ..................................................................................... 67

2.1.1.2. Đối với Mỹ ....................................................................................... 70

2.1.2. Diễn biến .............................................................................................................72

2.1.3. Nguyên nhân, bản chất ....................................................................................75

2.2. Chính sách, biện pháp Nga cạnh tranh với Mỹ ...................................... 78

2.2.1. Các biện pháp Nga tiến hành tại Ukraine ...................................................78

2.2.1.1. Nga sáp nhập Crimea ..................................................................... 78

2.2.1.2. Ủng hộ toàn diện lực lượng ly khai tại miền Đông Ukraine .......... 80

2.2.1.3. Thực hiện các biện pháp răn đe quân sự đối với Ukraine.............. 82

2.2.2. Điều chỉnh các học thuyết quân sự, chiến lược an ninh quốc gia, coi

NATO, Mỹ và phương Tây là mối đe dọa an ninh chính....................................84

2.2.3. Đẩy mạnh tập hợp lực lượng với Trung Quốc, Ấn Độ chống lại sức ép

từ Mỹ và phương Tây .................................................................................................86

2.2.4. Tăng cường tuyên truyền chống Mỹ, phương Tây ....................................89

2.3. Chính sách, biện pháp Mỹ cạnh tranh với Nga ...................................... 90

2.3.1. Ủng hộ lực lượng đối lập giành chính quyền, ủng hộ và hỗ trợ toàn diện

cho chính quyền mới ở Kiev ......................................................................................90

2.3.2. Tăng cường sức ép đối với Nga ......................................................................92

2.3.2.1. Tiến hành các biện pháp cấm vận và cô lập Nga ........................... 92

2.3.2.2. Tăng cường sức ép đối với Nga qua NATO .................................... 95

2.3.2.3. Đẩy mạnh tập hợp các nước phương Tây chống Nga .................... 98

2.3.3. Tăng cường tuyên truyền chống Nga ...........................................................99

2.4. Một số nhận xét về cạnh tranh địa chiến lƣợc Nga – Mỹ qua cuộc

khủng hoảng Ukraine từ góc độ hiện thực ................................................... 101

Tiểu kết chƣơng 2 ............................................................................................... 105

CHƢƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA CẠNH TRANH ĐỊA CHIẾN LƢỢC NGA –

MỸ QUA KHỦNG HOẢNG UKRAINE 2013-2014 VÀ XU HƢỚNG VẬN

ĐỘNG CẠNH TRANH ĐỊA CHIẾN LƢỢC NGA – MỸ ĐẾN NĂM 2024 107

3.1. Tác động của cạnh tranh địa chiến lƣợc Nga – Mỹ qua khủng hoảng

Ukraine 2013-2014 .......................................................................................... 107

3.1.1. Thế giới ............................................................................................................ 108

3.1.1.1. Đối với luật pháp quốc tế và các cơ chế đa phương .................... 108

3.1.1.2. Đối với an ninh thế giới ................................................................ 112

3.1.1.3. Đối với quan hệ các nước lớn ....................................................... 117

3.1.2. Khu vực ............................................................................................................ 122

3.1.2.1. Đối với an ninh và nội bộ châu Âu ............................................... 122

3.1.2.2. Đối với không gian hậu Xô Viết .................................................... 124

3.1.3. Quốc gia ........................................................................................................... 126

3.1.3.1. Đối với Nga ................................................................................... 126

3.1.3.2. Đối với Mỹ ..................................................................................... 127

3.2. Xu hướng vận động cạnh tranh địa chiến lược Nga – Mỹ đến năm 2024 ... 128

3.2.1. Cơ sở dự báo ................................................................................................... 128

3.2.1.1. Thuận lợi ....................................................................................... 129

3.2.1.2. Thách thức ..................................................................................... 130

3.2.2. Các kịch bản dự báo ...................................................................................... 134

3.3. Kiểm chứng lý thuyết .............................................................................. 135

3.4. Hàm ý đối với Việt Nam .......................................................................... 139

Tiểu kết chƣơng 3 ............................................................................................... 145

KẾT LUẬN ......................................................................................................... 147

DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ...................... 151

TÀI LIỆU THAM KHẢO



LƯU Ý:

Tài liệu được chia sẻ bởi CTV EBOOKBKMT "Nguyễn Hoàng Thái" chỉ được dùng phục vụ mục đích học tập và nghiên cứu.



LINK DOWNLOAD



1.3.  Việt Nam đang hội  nhập  ngày  càng  sâu  rộng  với  khu  vực  và  thế  giới, đồng thời có mối quan hệ tốt đẹp với hầu hết các cường quốc trên thế giới. Do vậy, mọi sự biến động ở khu vực và thế giới cũng như sự biến đổi trong quan hệ giữa các nước lớn đều trực tiếp hoặc gián tiếp tác động đến nước ta đòi hỏi phải có sự điều chỉnh CSĐN cho phù hợp, do đó việc nghiên cứu về cạnh tranh ĐCL Nga – Mỹ qua lăng kính của CNHT sẽ góp phần định hướng chính sách của Việt Nam để phù hợp với tình hình. Hơn nữa, Nga là đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, còn Mỹ là đối tác toàn diện của Việt Nam. Nga, Mỹ đều là những đối tác chủ chốt có ảnh hưởng lớn đến an ninh và phát triển của Việt Nam, qua nghiên cứu đề tài chúng ta sẽ hiểu đối tác của chúng ta hơn, đặc biệt là chính sách, phương thức can thiệp của họ đối với các nước nhỏ khi có bùng nổ vấn đề nội bộ. Qua đây chúng ta cũng có thể rút ra những kinh nghiệm nhất định trong ứng xử đối với các cường quốc. Bên cạnh đó, việc dự báo về xu thế vận động cạnh tranh ĐCL Nga - Mỹ trên thế  giới  sẽ  góp phần định hướng  CSĐN  của  Việt  Nam, nhất là đối  với các nước lớn,  phục  vụ  cho  công  tác  tham mưu và định hướng  cho  quá  trình  hoạch định chính  sách  của  Việt  Nam  phù  hợp  với  những  xu  thế  chung  của  thế  giới và điều kiện, hoàn cảnh riêng biệt của nước ta.    

Vì vậy, việc vận dụng lý thuyết Hiện thực để phân tích và lý giải những biểu hiện của cuộc cạnh tranh ĐCL Nga - Mỹ trong giai đoạn hiện nay qua cuộc khủng hoảng  tại  Ukraine không  chỉ  là  vấn đề  có  tính  cấp  thiết mà còn có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực  tiễn  nhất định. Do đó, tác giả đã lựa chọn “Cạnh  tranh  địa chiến lược  Nga  -  Mỹ  dưới  góc  nhìn  của  Chủ  nghĩa Hiện  thực: Trường  hợp khủng hoảng tại Ukraine” làm đề tài Luận án của mình.


NỘI DUNG:


CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẠNH TRANH ĐỊA

CHIẾN LƢỢC NGA – MỸ DƢỚI GÓC NHÌN HIỆN THỰC ....................... 17

1.1. Cơ sở lý luận và khuôn khổ phân tích ..................................................... 17

1.1.1. Lý luận về cạnh tranh địa chiến lược giữa các cường quốc theo thuyết

Hiện thực .......................................................................................................................17

1.1.1.1. Khái niệm địa chính trị, địa chiến lược và cạnh tranh địa chiến lược ...17

1.1.1.2. Quan điểm của thuyết Hiện thực về cạnh tranh địa chiến lược giữa

các cường quốc ............................................................................................ 22

1.1.2. Khuôn khổ phân tích: cách tiếp cận hệ thống và cấu trúc phân bổ

quyền lực của hệ thống ...............................................................................................31

1.1.3. Khung phân tích cạnh tranh địa chiến lược giữa các cường quốc từ góc

nhìn của Chủ nghĩa Hiện thực ..................................................................................33

1.2. Cơ sở thực tiễn ........................................................................................... 38

1.2.1. Khái quát quan hệ cạnh tranh chiến lược Nga – Mỹ từ sau Chiến tranh

Lạnh đến 2013 ..............................................................................................................38

1.2.2. Tình hình thế giới và khu vực ........................................................................39

1.2.3. Chính sách đối ngoại của Nga và Mỹ trong thế kỷ XXI ...........................42

1.2.3.1. Chính sách đối ngoại của Mỹ ......................................................... 43

1.2.3.2. Chính sách đối ngoại của Nga ........................................................ 45

1.2.4. Tương quan so sánh thế và lực Nga – Mỹ ...................................................47

1.3. Thực tiễn cạnh tranh địa chiến lƣợc Nga – Mỹ từ 2013 đến nay từ góc

nhìn Hiện thực................................................................................................... 48

1.3.1. Tiếp cận cạnh tranh địa chiến lược Nga – Mỹ từ góc nhìn Hiện thực ...48

1.3.2. Nguyên nhân, động cơ, mục đích của cạnh tranh địa chiến lược

Nga–Mỹ .........................................................................................................................50

1.3.3. Không gian .........................................................................................................56

1.3.4. Biện pháp cạnh tranh .......................................................................................58

Tiểu kết chƣơng 1 ................................................................................................. 64

CHƢƠNG 2: CẠNH TRANH ĐỊA CHIẾN LƢỢC NGA – MỸ QUA CUỘC

KHỦNG HOẢNG UKRAINE 2013-2014 .......................................................... 67

2.1. Tổng quan về cuộc khủng hoảng Ukraine ............................................... 67

2.1.1. Ý nghĩa địa chiến lược của Ukraine ..............................................................67

2.1.1.1. Đối với Nga ..................................................................................... 67

2.1.1.2. Đối với Mỹ ....................................................................................... 70

2.1.2. Diễn biến .............................................................................................................72

2.1.3. Nguyên nhân, bản chất ....................................................................................75

2.2. Chính sách, biện pháp Nga cạnh tranh với Mỹ ...................................... 78

2.2.1. Các biện pháp Nga tiến hành tại Ukraine ...................................................78

2.2.1.1. Nga sáp nhập Crimea ..................................................................... 78

2.2.1.2. Ủng hộ toàn diện lực lượng ly khai tại miền Đông Ukraine .......... 80

2.2.1.3. Thực hiện các biện pháp răn đe quân sự đối với Ukraine.............. 82

2.2.2. Điều chỉnh các học thuyết quân sự, chiến lược an ninh quốc gia, coi

NATO, Mỹ và phương Tây là mối đe dọa an ninh chính....................................84

2.2.3. Đẩy mạnh tập hợp lực lượng với Trung Quốc, Ấn Độ chống lại sức ép

từ Mỹ và phương Tây .................................................................................................86

2.2.4. Tăng cường tuyên truyền chống Mỹ, phương Tây ....................................89

2.3. Chính sách, biện pháp Mỹ cạnh tranh với Nga ...................................... 90

2.3.1. Ủng hộ lực lượng đối lập giành chính quyền, ủng hộ và hỗ trợ toàn diện

cho chính quyền mới ở Kiev ......................................................................................90

2.3.2. Tăng cường sức ép đối với Nga ......................................................................92

2.3.2.1. Tiến hành các biện pháp cấm vận và cô lập Nga ........................... 92

2.3.2.2. Tăng cường sức ép đối với Nga qua NATO .................................... 95

2.3.2.3. Đẩy mạnh tập hợp các nước phương Tây chống Nga .................... 98

2.3.3. Tăng cường tuyên truyền chống Nga ...........................................................99

2.4. Một số nhận xét về cạnh tranh địa chiến lƣợc Nga – Mỹ qua cuộc

khủng hoảng Ukraine từ góc độ hiện thực ................................................... 101

Tiểu kết chƣơng 2 ............................................................................................... 105

CHƢƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA CẠNH TRANH ĐỊA CHIẾN LƢỢC NGA –

MỸ QUA KHỦNG HOẢNG UKRAINE 2013-2014 VÀ XU HƢỚNG VẬN

ĐỘNG CẠNH TRANH ĐỊA CHIẾN LƢỢC NGA – MỸ ĐẾN NĂM 2024 107

3.1. Tác động của cạnh tranh địa chiến lƣợc Nga – Mỹ qua khủng hoảng

Ukraine 2013-2014 .......................................................................................... 107

3.1.1. Thế giới ............................................................................................................ 108

3.1.1.1. Đối với luật pháp quốc tế và các cơ chế đa phương .................... 108

3.1.1.2. Đối với an ninh thế giới ................................................................ 112

3.1.1.3. Đối với quan hệ các nước lớn ....................................................... 117

3.1.2. Khu vực ............................................................................................................ 122

3.1.2.1. Đối với an ninh và nội bộ châu Âu ............................................... 122

3.1.2.2. Đối với không gian hậu Xô Viết .................................................... 124

3.1.3. Quốc gia ........................................................................................................... 126

3.1.3.1. Đối với Nga ................................................................................... 126

3.1.3.2. Đối với Mỹ ..................................................................................... 127

3.2. Xu hướng vận động cạnh tranh địa chiến lược Nga – Mỹ đến năm 2024 ... 128

3.2.1. Cơ sở dự báo ................................................................................................... 128

3.2.1.1. Thuận lợi ....................................................................................... 129

3.2.1.2. Thách thức ..................................................................................... 130

3.2.2. Các kịch bản dự báo ...................................................................................... 134

3.3. Kiểm chứng lý thuyết .............................................................................. 135

3.4. Hàm ý đối với Việt Nam .......................................................................... 139

Tiểu kết chƣơng 3 ............................................................................................... 145

KẾT LUẬN ......................................................................................................... 147

DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ...................... 151

TÀI LIỆU THAM KHẢO



LƯU Ý:

Tài liệu được chia sẻ bởi CTV EBOOKBKMT "Nguyễn Hoàng Thái" chỉ được dùng phục vụ mục đích học tập và nghiên cứu.



LINK DOWNLOAD

M_tả

M_tả

Chuyên mục:

Không có nhận xét nào: