Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học loài bời lời nhớt litsea glutinosa (lour.) c.b. rob. họ long não (lauraceae) và loài nhãn dê (lepisanthes rubiginosa (roxb.) leenh.) họ bồ hòn (sapindaceae)
● Nội dung luận án bao gồm:
1. hiết t ch phân lập c c hợp chất từ l , vỏ và cành của loài ời lời nhớt
Litsea glutinosa (Lour.) Rob. thu h i tại tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Thừa Thiên-Huế 2. hiết t ch phân lập c c hợp chất từ l và cành của loài Nhãn dê thu h i tại ãi iển tỉnh Thừa Thi n- Huế.
3 X c định cấu trúc hoá học các hợp chất phân lập được bằng c c phương pháp phổ IR, MS, 1D-NMR, 2D-NMR.
4 Đ nh gi hoạt t nh gây độc tế bào, hạ đường huyết, chống oxi hóa của các dịch chiết và một số chất sạch.
NỘI DUNG:
C 1 TỔNG QUAN ..................................................................................... 2
1 1 Đặc đ ểm thực vật, thành phần hóa học và ho t tính sinh học một số
loài thực vật thuộc chi Bời lời (Litsea Lam.) ........................................................... 2
1.1.1. Giới thiệu về chi Bời lời (Litsea Lam.) ........................................................ 2
1.1.1.1. Phân loại và đặc điểm thực vật .............................................................. 2
1.1.1.2. Phân bố .................................................................................................. 2
1.1.1.3. Ứng d ng trong y học cổ truyền và giá trị sử d ng của một số
loài thuộc chi ời lời .......................................................................................... 4
1 1 2 Thành ph n ho học của c c loài thuộc chi ời lời ...................................... 4
1.1.2.1. Các alkaloid ........................................................................................... 5
1 1 2 2 c utanoli và ut nolacton ........................................................... 7
1.1.2.3. Các terpen .............................................................................................. 9
1.1.2.4. Các flavonoid (247-286) ..................................................................... 12
1.1.2.5. Các amide (287-296) ........................................................................... 13
1.1.2.6. Các lignan(297-331) ............................................................................ 14
1 1 2 7 c lớp chất h c 332-407) ............................................................... 16
1.1.2.8. Tinh d u chi Bời lời ............................................................................. 18
1.1.3. Hoạt tính sinh học ....................................................................................... 19
1 1 3 1 Hoạt t nh chống ung thư ...................................................................... 19
1 1 3 2 Hoạt t nh h ng vi m .......................................................................... 20
1.1.3.3. Hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định ................................................ 21
1.1.3.4. Hoạt tính chống oxy hóa ..................................................................... 22
1.1.3.5. Hoạt tính chống tiểu đường ................................................................. 23
1.1.3.6. Hoạt tính bảo vệ tim mạch .................................................................. 24
1.1.3.7. Hoạt tính bảo vệ gan ............................................................................ 24
1 1 3 8 c hoạt t nh sinh học h c ................................................................. 25
1.1.4. Loài Bời lời nhớt (Litsea glutinosa (Lour.) C. B. Rob.) ............................. 25
1.1.4.1. Tình hình nghiên cứu về loài Bời l ời nhớt (L. glutinosa) trên thế giới ..... 26
iv
1.1.4.2. Tình hình nghiên cứu về loài Bời lời nhớt (Litsea glutinosa
(Lour.) C. B. Rob.) ở Việt Nam ....................................................................... 31
1 2 Đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và ho t tính sinh học một số
loài thực vật thuộc c ó k ơ (Lepisanthes Blume.) ........................................ 31
1.2.1. Giới thiệu về chi Gió hơi .......................................................................... 31
1.2.1.1. Phân loại và đặc điểm thực vật ............................................................ 31
1.2.1.2. Phân bố ................................................................................................ 32
1.2.1.3. Ứng d ng trong y học cổ truyền và giá trị sử d ng của một số
loài thuộc chi Gió hơi (Lepisanthes Blume.). ................................................ 34
1 2 2 Thành ph n ho học của một số loài thuộc chi Gió hơi ........................... 34
1.2.3. Hoạt tính sinh học của các loài thuộc chi Gió hơi .................................... 36
1.2.3.1. Hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định ................................................ 36
1.2.3.2. Hoạt tính chống oxy hóa ..................................................................... 36
1.2.3.3. Hoạt t nh gây độc tế bào ...................................................................... 36
1.2.4. Giới thiệu về loài Nhãn dê (Lepisanthes rubiginosa (Roxb.) Leenh)
và ứng d ng........................................................................................................... 37
1.2.4.1. Tình hình nghiên cứu về loài Nhãn dê (L. rubiginosa) trên thế giới ........ 38
1.2.4.2. Tình hình nghiên cứu về loài Nhãn dê (L. rubiginosa) ở Việt Nam ....... 39
C 2: THỰC NGHIỆM ............................................................................. 40
2.1. Hóa chất và thiết b nghiên cứu ...................................................................... 40
2.1.1. Hóa chất .................................................................................................. 40
2.1.2. Thiết bị nghiên cứu ................................................................................. 40
2.2. Mẫu thực vật ..................................................................................................... 40
2 3 ương p áp ng ên cứu ................................................................................. 41
2 3 1 Phương ph p chiết tách .......................................................................... 41
2.3.2. Phương ph p x c định cấu trúc .............................................................. 42
2 3 3 Phương ph p thử hoạt tính sinh học ....................................................... 42
2 3 3 1 Phương ph p thử hoạt tính quét gốc tự do DPPH ............................... 42
2 3 3 2 Phương ph p thử hoạt t nh gây độc tế bào in vitro .............................. 43
2 3 3 3 Phương ph p thử hoạt tính hạ đường huyết ........................................ 45
2 3 3 4 Phương ph p đ nh gi hoạt tính hạ đường huyết trên chuột được
tiêm alloxan (in vivo). ....................................................................................... 45
2.3.3.5. Phương ph p gây tăng đường huyết và x c định khả năng hạ
glucose huyết của cao chiết .............................................................................. 46
2.3.3.6. Phương ph p thử độc tính cấp của cao chiết cồn nước (80/20)
(dịch EtOH) trên chuột thí nghiệm. .................................................................. 47
2.4. Chiết tách, tinh chế các hợp chất từ hai loài nghiên cứu ............................. 48
v
2.4.1. Loài Bời lời nhớt (Litsea glutinosa (Lour.) Rob.) ...................................... 48
2.4.1.1. Phân lập các chất t ừ loài B ời l ời nh ớt thu hái t ại t ỉ nh Thừa Thiên - Huế ....... 48
2.4.1.2. Phân lập các chất từ vỏ và cành loài Bời lời nhớt thu hái tại tỉnh
Thừa Thiên- Huế .............................................................................................. 51
2.4.1.3. Loài Bời lời nhớt thu hái tại Thái Nguyên .......................................... 55
2.4.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất từ loài Nhãn dê (Lepisanthes
rubiginosa) ............................................................................................................ 59
C 3: KẾT QU VÀ TH O LUẬN ......................................................... 65
3.1. Loài Bời lời nhớt (Lisea glutinosa) .................................................................. 65
3.1.1. Hoạt tính sinh học của các dịch chiết từ loài Bời lời nhớt thu tại Thừa
Thiên - Huế ........................................................................................................... 65
3.1.1.1. Hoạt tính hạ đường huyết in vitro của các dịch chiết .......................... 65
3.1.1.2. Hoạt tính hạ đường huyết in vivo của dịch EtOH trên chuột bị
tiểu đường ......................................................................................................... 65
3.1.2. Thành ph n hóa học của loài Bời lời nhớt .................................................. 69
3 1 2 1 X c định cấu trúc của các hợp chất phân lập từ Bời lời nhớt thu
tại Thừa Thiên- Huế ......................................................................................... 69
3.1.2.2. X c định cấu trúc các chất phân lập từ Bời lời nhớt thu hái tại
Thái Nguyên ..................................................................................................... 86
3.1.3. Hoạt tính sinh học của các chất sạch phân lập được .................................. 91
3.1.3.1. Hoạt t nh gây độc tế bào của các chất sạch phân lập từ cây Bời
lời nhớt .............................................................................................................. 91
3.1.3.2. Hoạt tính chống oxy hóa của một số chất sạch phân lập được ........... 92
3.1.3.3. Hoạt tính ức chế enzyme -glucosidase của một số chất sạch
phân lập từ loài Bời lời nhớt ............................................................................. 93
3.1.4. Nghiên cứu độc tính cấp dịch EtOH của cây Bời lời nhớt ......................... 93
3.2. Cây Nhãn dê [(Lepisanthes rubiginosa (Roxb.)Leenh)] ................................ 95
3.2.1. Hoạt tính sinh học ....................................................................................... 95
3.2.2. Thành ph n hóa học của loài Nhãn dê ........................................................ 95
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGH .............................................................................. 132
TÀI LIỆU THAM KH O .................................................................................... 135
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ L Ê QUA ĐẾN
LUẬN ÁN ............................................................................................................... 134
PHỤ LỤC
● Nội dung luận án bao gồm:
1. hiết t ch phân lập c c hợp chất từ l , vỏ và cành của loài ời lời nhớt
Litsea glutinosa (Lour.) Rob. thu h i tại tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Thừa Thiên-Huế 2. hiết t ch phân lập c c hợp chất từ l và cành của loài Nhãn dê thu h i tại ãi iển tỉnh Thừa Thi n- Huế.
3 X c định cấu trúc hoá học các hợp chất phân lập được bằng c c phương pháp phổ IR, MS, 1D-NMR, 2D-NMR.
4 Đ nh gi hoạt t nh gây độc tế bào, hạ đường huyết, chống oxi hóa của các dịch chiết và một số chất sạch.
NỘI DUNG:
C 1 TỔNG QUAN ..................................................................................... 2
1 1 Đặc đ ểm thực vật, thành phần hóa học và ho t tính sinh học một số
loài thực vật thuộc chi Bời lời (Litsea Lam.) ........................................................... 2
1.1.1. Giới thiệu về chi Bời lời (Litsea Lam.) ........................................................ 2
1.1.1.1. Phân loại và đặc điểm thực vật .............................................................. 2
1.1.1.2. Phân bố .................................................................................................. 2
1.1.1.3. Ứng d ng trong y học cổ truyền và giá trị sử d ng của một số
loài thuộc chi ời lời .......................................................................................... 4
1 1 2 Thành ph n ho học của c c loài thuộc chi ời lời ...................................... 4
1.1.2.1. Các alkaloid ........................................................................................... 5
1 1 2 2 c utanoli và ut nolacton ........................................................... 7
1.1.2.3. Các terpen .............................................................................................. 9
1.1.2.4. Các flavonoid (247-286) ..................................................................... 12
1.1.2.5. Các amide (287-296) ........................................................................... 13
1.1.2.6. Các lignan(297-331) ............................................................................ 14
1 1 2 7 c lớp chất h c 332-407) ............................................................... 16
1.1.2.8. Tinh d u chi Bời lời ............................................................................. 18
1.1.3. Hoạt tính sinh học ....................................................................................... 19
1 1 3 1 Hoạt t nh chống ung thư ...................................................................... 19
1 1 3 2 Hoạt t nh h ng vi m .......................................................................... 20
1.1.3.3. Hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định ................................................ 21
1.1.3.4. Hoạt tính chống oxy hóa ..................................................................... 22
1.1.3.5. Hoạt tính chống tiểu đường ................................................................. 23
1.1.3.6. Hoạt tính bảo vệ tim mạch .................................................................. 24
1.1.3.7. Hoạt tính bảo vệ gan ............................................................................ 24
1 1 3 8 c hoạt t nh sinh học h c ................................................................. 25
1.1.4. Loài Bời lời nhớt (Litsea glutinosa (Lour.) C. B. Rob.) ............................. 25
1.1.4.1. Tình hình nghiên cứu về loài Bời l ời nhớt (L. glutinosa) trên thế giới ..... 26
iv
1.1.4.2. Tình hình nghiên cứu về loài Bời lời nhớt (Litsea glutinosa
(Lour.) C. B. Rob.) ở Việt Nam ....................................................................... 31
1 2 Đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và ho t tính sinh học một số
loài thực vật thuộc c ó k ơ (Lepisanthes Blume.) ........................................ 31
1.2.1. Giới thiệu về chi Gió hơi .......................................................................... 31
1.2.1.1. Phân loại và đặc điểm thực vật ............................................................ 31
1.2.1.2. Phân bố ................................................................................................ 32
1.2.1.3. Ứng d ng trong y học cổ truyền và giá trị sử d ng của một số
loài thuộc chi Gió hơi (Lepisanthes Blume.). ................................................ 34
1 2 2 Thành ph n ho học của một số loài thuộc chi Gió hơi ........................... 34
1.2.3. Hoạt tính sinh học của các loài thuộc chi Gió hơi .................................... 36
1.2.3.1. Hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định ................................................ 36
1.2.3.2. Hoạt tính chống oxy hóa ..................................................................... 36
1.2.3.3. Hoạt t nh gây độc tế bào ...................................................................... 36
1.2.4. Giới thiệu về loài Nhãn dê (Lepisanthes rubiginosa (Roxb.) Leenh)
và ứng d ng........................................................................................................... 37
1.2.4.1. Tình hình nghiên cứu về loài Nhãn dê (L. rubiginosa) trên thế giới ........ 38
1.2.4.2. Tình hình nghiên cứu về loài Nhãn dê (L. rubiginosa) ở Việt Nam ....... 39
C 2: THỰC NGHIỆM ............................................................................. 40
2.1. Hóa chất và thiết b nghiên cứu ...................................................................... 40
2.1.1. Hóa chất .................................................................................................. 40
2.1.2. Thiết bị nghiên cứu ................................................................................. 40
2.2. Mẫu thực vật ..................................................................................................... 40
2 3 ương p áp ng ên cứu ................................................................................. 41
2 3 1 Phương ph p chiết tách .......................................................................... 41
2.3.2. Phương ph p x c định cấu trúc .............................................................. 42
2 3 3 Phương ph p thử hoạt tính sinh học ....................................................... 42
2 3 3 1 Phương ph p thử hoạt tính quét gốc tự do DPPH ............................... 42
2 3 3 2 Phương ph p thử hoạt t nh gây độc tế bào in vitro .............................. 43
2 3 3 3 Phương ph p thử hoạt tính hạ đường huyết ........................................ 45
2 3 3 4 Phương ph p đ nh gi hoạt tính hạ đường huyết trên chuột được
tiêm alloxan (in vivo). ....................................................................................... 45
2.3.3.5. Phương ph p gây tăng đường huyết và x c định khả năng hạ
glucose huyết của cao chiết .............................................................................. 46
2.3.3.6. Phương ph p thử độc tính cấp của cao chiết cồn nước (80/20)
(dịch EtOH) trên chuột thí nghiệm. .................................................................. 47
2.4. Chiết tách, tinh chế các hợp chất từ hai loài nghiên cứu ............................. 48
v
2.4.1. Loài Bời lời nhớt (Litsea glutinosa (Lour.) Rob.) ...................................... 48
2.4.1.1. Phân lập các chất t ừ loài B ời l ời nh ớt thu hái t ại t ỉ nh Thừa Thiên - Huế ....... 48
2.4.1.2. Phân lập các chất từ vỏ và cành loài Bời lời nhớt thu hái tại tỉnh
Thừa Thiên- Huế .............................................................................................. 51
2.4.1.3. Loài Bời lời nhớt thu hái tại Thái Nguyên .......................................... 55
2.4.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất từ loài Nhãn dê (Lepisanthes
rubiginosa) ............................................................................................................ 59
C 3: KẾT QU VÀ TH O LUẬN ......................................................... 65
3.1. Loài Bời lời nhớt (Lisea glutinosa) .................................................................. 65
3.1.1. Hoạt tính sinh học của các dịch chiết từ loài Bời lời nhớt thu tại Thừa
Thiên - Huế ........................................................................................................... 65
3.1.1.1. Hoạt tính hạ đường huyết in vitro của các dịch chiết .......................... 65
3.1.1.2. Hoạt tính hạ đường huyết in vivo của dịch EtOH trên chuột bị
tiểu đường ......................................................................................................... 65
3.1.2. Thành ph n hóa học của loài Bời lời nhớt .................................................. 69
3 1 2 1 X c định cấu trúc của các hợp chất phân lập từ Bời lời nhớt thu
tại Thừa Thiên- Huế ......................................................................................... 69
3.1.2.2. X c định cấu trúc các chất phân lập từ Bời lời nhớt thu hái tại
Thái Nguyên ..................................................................................................... 86
3.1.3. Hoạt tính sinh học của các chất sạch phân lập được .................................. 91
3.1.3.1. Hoạt t nh gây độc tế bào của các chất sạch phân lập từ cây Bời
lời nhớt .............................................................................................................. 91
3.1.3.2. Hoạt tính chống oxy hóa của một số chất sạch phân lập được ........... 92
3.1.3.3. Hoạt tính ức chế enzyme -glucosidase của một số chất sạch
phân lập từ loài Bời lời nhớt ............................................................................. 93
3.1.4. Nghiên cứu độc tính cấp dịch EtOH của cây Bời lời nhớt ......................... 93
3.2. Cây Nhãn dê [(Lepisanthes rubiginosa (Roxb.)Leenh)] ................................ 95
3.2.1. Hoạt tính sinh học ....................................................................................... 95
3.2.2. Thành ph n hóa học của loài Nhãn dê ........................................................ 95
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGH .............................................................................. 132
TÀI LIỆU THAM KH O .................................................................................... 135
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ L Ê QUA ĐẾN
LUẬN ÁN ............................................................................................................... 134
PHỤ LỤC


.png)
%20(1).png)



.png)


Không có nhận xét nào: