TẬP BÀI GIẢNG PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG (Trường ĐHSP TP HCM)
Nhà nước là một thiết chếquyền lực đặc biệt của kiến trúc thượng tầng. Cũng như các hiện tượng xã hội khác, sựtồn tại, phát triển và tiêu vong của nhà nước là khách quan không phụ thuộc vào ý chí và mong muốn của con người. Tuy vậy, con người luôn tìm cách lý giải sự ra đời, tồn tại của nhà nước trong lịch sửtheo ý chí riêng đểbảo vệlợi ích của giai cấp mình. Mỗi nhóm xã hội, mỗi giai cấp đều đưa ra những quan điểm riêng vềnguồn gốc nhà nước.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHÀ NƯỚC .................................................. 1
1.1. Nguồn gốc nhà nước ............................................................................................. 1
1.1.1. Quan điểm trước Mác vềnguốn gốc ra đời của nhà nước .............................. 1
1.1.2. Học thuyết Mác-Lênin vềnguồn gốc ra đời của nhà nước ............................ 2
1.2. Khái niệm, bản chất và chức năng cơ bản của nhà nước ...................................... 4
1.2.1. Khái niệm và bản chất của nhà nước .............................................................. 4
1.2.2. Chức năng của Nhà nước ................................................................................ 6
1.3. Kiểu nhà nước ....................................................................................................... 7
1.3.1. Kiểu nhà nước chủnô ..................................................................................... 7
1.3.2. Kiểu nhà nước phong kiến .............................................................................. 7
1.3.3. Kiểu nhà nước tư sản ...................................................................................... 8
1.3.4. Kiểu nhà nước Xã hội chủ nghĩa.................................................................... 8
1.4. Hình thức nhà nước ............................................................................................... 8
1.4.1. Hình thức chính thể......................................................................................... 8
1.5. Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Xem ở chương Luật Hiến
pháp) ........................................................................................................................... 13
BÀI TẬP NHẬN ĐỊNH ĐÚNG SAI CHƯƠNG 1................................................... 14
CHƯƠNG 2. LÝ LUẬN CHUNG VỀPHÁP LUẬT ............................................... 17
2.1. Khái niệm, thuộc tính, hình thức pháp luật ......................................................... 17
2.1.1. Khái niệm pháp luật ...................................................................................... 17
2.1.2. Thuộc tính của pháp luật ............................................................................... 17
2.1.3. Hình thức của pháp luật ................................................................................ 20
2.2. Quy phạm pháp luật và Văn bản quy phạm pháp luật ........................................ 21
2.2.1. Quy phạm pháp luật ...................................................................................... 21
2.2.2. Văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam .................................................... 24
2.3. Quan hệpháp luật ................................................................................................ 27
2.3.1. Khái niệm, đặc điểm quan hệpháp luật ........................................................ 27
2.3.2. Phân loại quan hệpháp luật .......................................................................... 28
2.3.3. Thành phần Quan hệpháp luật ..................................................................... 29
2.3.4. Sựkiện pháp lý ............................................................................................. 35
Downloaded by EBOOKBKMT VMTC (nguyenphihung1009@gmail.com)
lOMoARcPSD|2935381
ii
2.4. Thực hiện pháp luật, vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý........................ 36
2.4.1. Thực hiện pháp luật ...................................................................................... 36
2.4.2. Vi phạm pháp luật ......................................................................................... 37
2.4.3. Trách nhiệm pháp lý ..................................................................................... 42
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2............................................................................... 45
CHƯƠNG 3. LUẬT HIẾN PHÁP .............................................................................. 47
3.1. Khái niệm, đối tượng nghiên cứu và phương pháp điều chỉnh ........................... 47
3.1.1. Khái niệm ...................................................................................................... 47
3.1.2. Đối tượng điều chỉnh .................................................................................... 47
3.1.3. Phương pháp điều chỉnh ............................................................................... 47
3.2. Nội dung cơ bản của Hiến pháp 2013 ................................................................. 48
3.2.1. Chế độchính trị............................................................................................. 48
3.2.2. Chế độkinh tế............................................................................................... 49
3.2.3. Chính sách văn hoá xã hội, giáo dục, khoa học công nghệ và môi trường .. 50
3.2.4. Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ......................... 50
3.2.5. Bộ máy Nhà nước ......................................................................................... 52
BÀI TẬP NHẬN ĐỊNH CHƯƠNG 3....................................................................... 57
CHƯƠNG 4. LUẬT DÂN SỰ VÀ TỐTỤNG DÂN SỰ.......................................... 58
4.1. Khái niệm, đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh của Luật dân sự. 58
4.2. Một số chế định cơ bản của Luật Dân sự............................................................ 59
4.2.1. Quyền nhân thân ........................................................................................... 59
4.2.2. Quyền sởhữu ................................................................................................ 59
4.2.3. Quyền thừa kế............................................................................................... 60
4.2.4. Hợp dồng dân sự........................................................................................... 65
4.3.5. Thẩm quyền giải quyết các vụviệc dân sựcủa Toà án nhân dân trong trường
hợp chưa có điều luật để áp dụng ........................................................................... 67
4.4. Các thủtụng tốtụng............................................................................................ 68
4.4.1. Thủtục sơ thẩm vụviệc dân sự.................................................................... 68
4.4.2. Thủtục phúc thẩm vụviệc dân sự................................................................ 69
4.4.3. Thủtục tốtụng đặc biệt ................................................................................ 71
BÀI TẬP CHƯƠNG 4............................................................................................... 73
CHƯƠNG 5. LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH................................................... 75
5.1. Khái niệm Luật Hôn nhân và gia đình................................................................ 75
Downloaded by EBOOKBKMT VMTC (nguyenphihung1009@gmail.com)
lOMoARcPSD|2935381
iii
5.1.1. Khái niệm ...................................................................................................... 75
5.1.2. Đối tượng điều chỉnh .................................................................................... 75
5.1.3. Phương pháp điều chỉnh ............................................................................... 76
5.1.4. Những nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và gia đình........................... 76
5.2. Một sốnội dung cơ bản của Luật Hôn nhân và gia đình.................................... 76
5.2.1. Kết hôn .......................................................................................................... 76
5.2.2. Ly hôn ........................................................................................................... 79
5.2.3. Quyền và nghĩa vụcủa vợ, chồng ................................................................. 82
5.2.4. Quyền và nghĩa vụcủa cha mẹvà con ......................................................... 85
BÀI TẬP CHƯƠNG 5............................................................................................... 87
CHƯƠNG 6. LUẬT LAO ĐỘNG.............................................................................. 88
6.1. Những vấn đềchung ........................................................................................... 88
6.1.1. Những vấn đề được quy định trong Luật lao động ....................................... 88
6.1.2. Các nguyên tắc cơ bản của Luật lao động.................................................... 88
6.2. Những vấn đề cơ bản được điều chỉnh bởi Luật lao động .................................. 88
6.2.1. Học nghề, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độkỹ năng nghề................... 88
6.2.2. Hợp đồng lao động........................................................................................ 89
6.2.3. Đối thoại tại nơi làm việc, thương lượng tập thểvà thoả ước lao động tập
thể............................................................................................................................ 94
6.2.4. Tiền lương, tiền thưởng ................................................................................ 95
6.2.5. Thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi........................................................ 95
6.2.6. Kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất ......................................................... 97
6.2.7. Bảo hiểm xã hội ............................................................................................ 99
6.2.8. Tranh chấp và giải quyết tranh chấp lao động .............................................. 99
CHƯƠNG 7. LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐTỤNG HÌNH SỰ....................................101
7.1. Khái niệm chung ...............................................................................................101
7.1.1. Tội phạm .....................................................................................................101
7.1.2. Cấu thành tội phạm .....................................................................................103
7.1.3. Các chế định liên quan đến việc thực hiện tội phạm ..................................104
7.1.4. Trách nhiệm hình sựvà hình phạt ..............................................................105
7.1.5. Các biện pháp miễn, giảm trách nhiệm hình sựvà hình phạt; xoá án tích .106
7.2. Một sốtội phạm trong BLHS 2015 ...................................................................106
7.2.1. Tội giết người (Điều 123) ...........................................................................106
Downloaded by EBOOKBKMT VMTC (nguyenphihung1009@gmail.com)
lOMoARcPSD|2935381
iv
7.2.2. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻcủa người khác
(Điều 134) .............................................................................................................107
7.2.3. Tội cướp tài sản (Điều 168) ........................................................................107
7.2.4. Tội trộm cắp tài sản (Điều 173) ..................................................................108
7.2.5. Tội tham ô tài sản (Điều 353) .....................................................................109
7.3. Luật tốtụng hình sự..........................................................................................109
7.3.1. Khái niệm Luật tốtụng hình sự..................................................................109
7.3.2. Nhiệm vụcủa Luật tốtụng hình sự............................................................109
7.3.3. Thủtục giải quyết vụán hình sự...............................................................110
CHƯƠNG 8. LUẬT HÀNH CHÍNH VÀ TỐTỤNG HÀNH CHÍNH .................131
8.1. Các vấn đềchung của Luật Hành chính ............................................................131
8.1.1. Khái niệm Luật Hành chính ........................................................................131
8.1.2. Nguồn của Luật Hành chính .......................................................................131
8.2. Nội dung cơ bản của Luật Hành chính ..............................................................131
8.2.1. Cơ quan hành chính nhà nước ....................................................................131
8.2.2. Công vụ; cán bộ, công chức và viên chức ..................................................133
8.2.3. Cưỡng chếhành chính ................................................................................138
8.2.4. Thủtục hành chính .....................................................................................140
8.3. Luật Tốtụng hành chính ...................................................................................140
8.3.1. Các vấn đềchung của Luật Tốtụng hành chính .........................................140
8.3.2. Thủtục giải quyết các vụán hành chính ....................................................144
CÂU HỎI CHƯƠNG 8............................................................................................148
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Nhà nước là một thiết chếquyền lực đặc biệt của kiến trúc thượng tầng. Cũng như các hiện tượng xã hội khác, sựtồn tại, phát triển và tiêu vong của nhà nước là khách quan không phụ thuộc vào ý chí và mong muốn của con người. Tuy vậy, con người luôn tìm cách lý giải sự ra đời, tồn tại của nhà nước trong lịch sửtheo ý chí riêng đểbảo vệlợi ích của giai cấp mình. Mỗi nhóm xã hội, mỗi giai cấp đều đưa ra những quan điểm riêng vềnguồn gốc nhà nước.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHÀ NƯỚC .................................................. 1
1.1. Nguồn gốc nhà nước ............................................................................................. 1
1.1.1. Quan điểm trước Mác vềnguốn gốc ra đời của nhà nước .............................. 1
1.1.2. Học thuyết Mác-Lênin vềnguồn gốc ra đời của nhà nước ............................ 2
1.2. Khái niệm, bản chất và chức năng cơ bản của nhà nước ...................................... 4
1.2.1. Khái niệm và bản chất của nhà nước .............................................................. 4
1.2.2. Chức năng của Nhà nước ................................................................................ 6
1.3. Kiểu nhà nước ....................................................................................................... 7
1.3.1. Kiểu nhà nước chủnô ..................................................................................... 7
1.3.2. Kiểu nhà nước phong kiến .............................................................................. 7
1.3.3. Kiểu nhà nước tư sản ...................................................................................... 8
1.3.4. Kiểu nhà nước Xã hội chủ nghĩa.................................................................... 8
1.4. Hình thức nhà nước ............................................................................................... 8
1.4.1. Hình thức chính thể......................................................................................... 8
1.5. Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Xem ở chương Luật Hiến
pháp) ........................................................................................................................... 13
BÀI TẬP NHẬN ĐỊNH ĐÚNG SAI CHƯƠNG 1................................................... 14
CHƯƠNG 2. LÝ LUẬN CHUNG VỀPHÁP LUẬT ............................................... 17
2.1. Khái niệm, thuộc tính, hình thức pháp luật ......................................................... 17
2.1.1. Khái niệm pháp luật ...................................................................................... 17
2.1.2. Thuộc tính của pháp luật ............................................................................... 17
2.1.3. Hình thức của pháp luật ................................................................................ 20
2.2. Quy phạm pháp luật và Văn bản quy phạm pháp luật ........................................ 21
2.2.1. Quy phạm pháp luật ...................................................................................... 21
2.2.2. Văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam .................................................... 24
2.3. Quan hệpháp luật ................................................................................................ 27
2.3.1. Khái niệm, đặc điểm quan hệpháp luật ........................................................ 27
2.3.2. Phân loại quan hệpháp luật .......................................................................... 28
2.3.3. Thành phần Quan hệpháp luật ..................................................................... 29
2.3.4. Sựkiện pháp lý ............................................................................................. 35
Downloaded by EBOOKBKMT VMTC (nguyenphihung1009@gmail.com)
lOMoARcPSD|2935381
ii
2.4. Thực hiện pháp luật, vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý........................ 36
2.4.1. Thực hiện pháp luật ...................................................................................... 36
2.4.2. Vi phạm pháp luật ......................................................................................... 37
2.4.3. Trách nhiệm pháp lý ..................................................................................... 42
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2............................................................................... 45
CHƯƠNG 3. LUẬT HIẾN PHÁP .............................................................................. 47
3.1. Khái niệm, đối tượng nghiên cứu và phương pháp điều chỉnh ........................... 47
3.1.1. Khái niệm ...................................................................................................... 47
3.1.2. Đối tượng điều chỉnh .................................................................................... 47
3.1.3. Phương pháp điều chỉnh ............................................................................... 47
3.2. Nội dung cơ bản của Hiến pháp 2013 ................................................................. 48
3.2.1. Chế độchính trị............................................................................................. 48
3.2.2. Chế độkinh tế............................................................................................... 49
3.2.3. Chính sách văn hoá xã hội, giáo dục, khoa học công nghệ và môi trường .. 50
3.2.4. Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ......................... 50
3.2.5. Bộ máy Nhà nước ......................................................................................... 52
BÀI TẬP NHẬN ĐỊNH CHƯƠNG 3....................................................................... 57
CHƯƠNG 4. LUẬT DÂN SỰ VÀ TỐTỤNG DÂN SỰ.......................................... 58
4.1. Khái niệm, đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh của Luật dân sự. 58
4.2. Một số chế định cơ bản của Luật Dân sự............................................................ 59
4.2.1. Quyền nhân thân ........................................................................................... 59
4.2.2. Quyền sởhữu ................................................................................................ 59
4.2.3. Quyền thừa kế............................................................................................... 60
4.2.4. Hợp dồng dân sự........................................................................................... 65
4.3.5. Thẩm quyền giải quyết các vụviệc dân sựcủa Toà án nhân dân trong trường
hợp chưa có điều luật để áp dụng ........................................................................... 67
4.4. Các thủtụng tốtụng............................................................................................ 68
4.4.1. Thủtục sơ thẩm vụviệc dân sự.................................................................... 68
4.4.2. Thủtục phúc thẩm vụviệc dân sự................................................................ 69
4.4.3. Thủtục tốtụng đặc biệt ................................................................................ 71
BÀI TẬP CHƯƠNG 4............................................................................................... 73
CHƯƠNG 5. LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH................................................... 75
5.1. Khái niệm Luật Hôn nhân và gia đình................................................................ 75
Downloaded by EBOOKBKMT VMTC (nguyenphihung1009@gmail.com)
lOMoARcPSD|2935381
iii
5.1.1. Khái niệm ...................................................................................................... 75
5.1.2. Đối tượng điều chỉnh .................................................................................... 75
5.1.3. Phương pháp điều chỉnh ............................................................................... 76
5.1.4. Những nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và gia đình........................... 76
5.2. Một sốnội dung cơ bản của Luật Hôn nhân và gia đình.................................... 76
5.2.1. Kết hôn .......................................................................................................... 76
5.2.2. Ly hôn ........................................................................................................... 79
5.2.3. Quyền và nghĩa vụcủa vợ, chồng ................................................................. 82
5.2.4. Quyền và nghĩa vụcủa cha mẹvà con ......................................................... 85
BÀI TẬP CHƯƠNG 5............................................................................................... 87
CHƯƠNG 6. LUẬT LAO ĐỘNG.............................................................................. 88
6.1. Những vấn đềchung ........................................................................................... 88
6.1.1. Những vấn đề được quy định trong Luật lao động ....................................... 88
6.1.2. Các nguyên tắc cơ bản của Luật lao động.................................................... 88
6.2. Những vấn đề cơ bản được điều chỉnh bởi Luật lao động .................................. 88
6.2.1. Học nghề, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độkỹ năng nghề................... 88
6.2.2. Hợp đồng lao động........................................................................................ 89
6.2.3. Đối thoại tại nơi làm việc, thương lượng tập thểvà thoả ước lao động tập
thể............................................................................................................................ 94
6.2.4. Tiền lương, tiền thưởng ................................................................................ 95
6.2.5. Thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi........................................................ 95
6.2.6. Kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất ......................................................... 97
6.2.7. Bảo hiểm xã hội ............................................................................................ 99
6.2.8. Tranh chấp và giải quyết tranh chấp lao động .............................................. 99
CHƯƠNG 7. LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐTỤNG HÌNH SỰ....................................101
7.1. Khái niệm chung ...............................................................................................101
7.1.1. Tội phạm .....................................................................................................101
7.1.2. Cấu thành tội phạm .....................................................................................103
7.1.3. Các chế định liên quan đến việc thực hiện tội phạm ..................................104
7.1.4. Trách nhiệm hình sựvà hình phạt ..............................................................105
7.1.5. Các biện pháp miễn, giảm trách nhiệm hình sựvà hình phạt; xoá án tích .106
7.2. Một sốtội phạm trong BLHS 2015 ...................................................................106
7.2.1. Tội giết người (Điều 123) ...........................................................................106
Downloaded by EBOOKBKMT VMTC (nguyenphihung1009@gmail.com)
lOMoARcPSD|2935381
iv
7.2.2. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻcủa người khác
(Điều 134) .............................................................................................................107
7.2.3. Tội cướp tài sản (Điều 168) ........................................................................107
7.2.4. Tội trộm cắp tài sản (Điều 173) ..................................................................108
7.2.5. Tội tham ô tài sản (Điều 353) .....................................................................109
7.3. Luật tốtụng hình sự..........................................................................................109
7.3.1. Khái niệm Luật tốtụng hình sự..................................................................109
7.3.2. Nhiệm vụcủa Luật tốtụng hình sự............................................................109
7.3.3. Thủtục giải quyết vụán hình sự...............................................................110
CHƯƠNG 8. LUẬT HÀNH CHÍNH VÀ TỐTỤNG HÀNH CHÍNH .................131
8.1. Các vấn đềchung của Luật Hành chính ............................................................131
8.1.1. Khái niệm Luật Hành chính ........................................................................131
8.1.2. Nguồn của Luật Hành chính .......................................................................131
8.2. Nội dung cơ bản của Luật Hành chính ..............................................................131
8.2.1. Cơ quan hành chính nhà nước ....................................................................131
8.2.2. Công vụ; cán bộ, công chức và viên chức ..................................................133
8.2.3. Cưỡng chếhành chính ................................................................................138
8.2.4. Thủtục hành chính .....................................................................................140
8.3. Luật Tốtụng hành chính ...................................................................................140
8.3.1. Các vấn đềchung của Luật Tốtụng hành chính .........................................140
8.3.2. Thủtục giải quyết các vụán hành chính ....................................................144
CÂU HỎI CHƯƠNG 8............................................................................................148
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


.png)
%20(1).png)
.png)

.png)
.png)


Không có nhận xét nào: