Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi điều trị sỏi đường mật chính tại bệnh viên đa khoa kiên giang
Sỏi mật ở nước ta có đặc điểm khác biệt so với các nước Âu - Mỹ nên mặc dù phẫu thuật nội soi có ưu điểm thẩm mỹ, ít đau, mau hồi phục nhưng việc ứng phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính gặp khó khăn trong chỉ định, kỹ thuật phẫu thuật nhất là phát hiện và làm sạch sỏi. Nội soi đường mật ống mềm trong mổ giúp làm tăng tỷ lệ phát hiện sỏi và sạch sỏi. Tuy nhiên, nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính kết hợp nội soi đường mật trong mổ ở nước ta với số lượng chưa nhiều. Do đó, rất cần nhiều công trình nghiên cứu hơn nữa để ứng dụng tốt kỹ thuật này đặc biệt là ở tuyến tỉnh gặp nhiều khó khăn do hạn chế về trang thiết bị, trình độ, kỹ năng phẫu thuật nội soi.
Tại Kiên Giang, phẫu thuật nội soi ổ bụng từ năm 1995 nhưng đến nay chưa ứng dụng được hiệu quả điều trị sỏi đường mật chính. Việc áp dụng còn gặp nhiều khó khăn trong chỉ định, kỹ thuật... Kết quả sạch sỏi, tai biến, biến chứng ra sao? Với mong muốn ứng dụng thành công kỹ thuật này, mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi điều trị sỏi đường mật chính tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang” nhằm các mục tiêu sau:
1. Nhận xét chỉ định và áp dụng kỹ thuật phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi kết hợp soi đường mật trong mổ điều trị sỏi đường mật chính.
2. Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi kết hợp soi đường mật trong mổ điều trị sỏi đường mật chính tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang.
NỘI DUNG:
CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................3
1.1. Giải phẫu đường mật chính........................................................................3
1.1.1. Giải phẫu đường mật trong gan.......................................................... 3
1.1.2. Giải phẫu đường mật ngoài gan..........................................................5
1.1.3. Giải phẫu đường mật trong soi đường mật......................................... 7
1.2. Đặc điểm bệnh sỏi đường mật ở Việt Nam................................................9
1.3. Một số phương pháp cận lâm sàng thăm dò sỏi đường mật chính...........11
1.3.1. Chụp đường mật cản quang bằng đường uống và tiêm tĩnh mạch. .. 11
1.3.2. Chụp mật xuyên gan qua da..............................................................11
1.3.3. Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi.............................................. 11
1.3.4. Siêu âm..............................................................................................12
1.3.5. Chụp cộng hưởng từ đường mật....................................................... 13
1.3.6. Chụp cắt lớp vi tính...........................................................................14
1.4. Điều trị sỏi đường mật chính................................................................... 16
1.4.1. Lấy sỏi xuyên gan qua da..................................................................16
1.4.2. Lấy sỏi qua nội soi mật ngược dòng.................................................17
1.4.3. Phẫu thuật mổ mở điều trị sỏi đường mật chính...............................18
1.4.4. Phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính................................20
1.5. Phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi.............................................. 24
1.6. Phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính ở nước ngoài.................26
1.7. Phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính ở Việt Nam...................28
1.8. Nội soi đường mật....................................................................................30
1.8.1. Sơ lược lịch sử nội soi đường mật.................................................... 30
1.8.2. Nội soi đường mật trong phẫu thuật điều trị sỏi đường mật chính...30
CHƢƠNG 2 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......35
2.1. Đối tượng nghiên cứu.............................................................................. 35
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân.........................................................35
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ............................................................................ 35
2.2. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................36
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu...........................................................................36
2.2.2. Cỡ mẫu..............................................................................................36
2.2.3. Các dụng cụ và trang thiết bị sử dụng trong nghiên cứu..................36
2.2.4. Kỹ thuật.............................................................................................39
2.2.5. Nghiên cứu đặc điểm chung bệnh nhân............................................45
2.2.6. Nghiên cứu chỉ định..........................................................................48
2.2.7. Nghiên cứu trong mổ về kỹ thuật phẫu thuật nội soi........................48
2.2.8. Nghiên cứu kết quả phẫu thuật..........................................................51
2.2.9. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu............................................53
2.2.10. Đạo đức nghiên cứu........................................................................54
CHƢƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................56
3.1. Đặc điểm chung....................................................................................... 56
3.1.1. Lâm sàng...........................................................................................59
3.1.2. Cận lâm sàng.....................................................................................60
3.1.3. Chẩn đoán trước mổ..........................................................................65
3.1.4. Chẩn đoán sau mổ.............................................................................66
3.1.5. Đối chiếu vị trí sỏi trên siêu âm, cắt lớp vi tính, phẫu thuật.............67
3.1.6. Tổn thương trong mổ........................................................................ 68
3.2. Chỉ định, đặc điểm kỹ thuật và kết quả phẫu thuật nội soi...................... 69
3.2.1. Chỉ định phẫu thuật nội soi............................................................... 69
3.2.2. Đặc điểm kỹ thuật, kết quả phẫu thuật nội soi..................................70
3.3. Theo dõi, tái khám....................................................................................81
3.4. Đánh giá kết quả sớm...............................................................................82
3.5. Đánh giá kết quả xa..................................................................................82
CHƢƠNG 4 BÀN LUẬN.............................................................................83
4.1. Đặc điểm chung....................................................................................... 83
4.2. Bàn về chỉ định điều trị............................................................................85
4.2.1. Chỉ định mở ống mật chủ lấy sỏi......................................................85
4.2.2. Chỉ định phẫu thuật nội soi thay nội soi mật tụy ngược dòng
trong điều trị sỏi ống mật chủ
87
4.2.3. Chỉ định phẫu thuật nội soi cho những trường hợp sỏi ống mật
chủ kèm sỏi trong gan
90
4.2.4. Chỉ định phẫu thuật nội soi cho những trường hợp nội soi mật tụy
ngược dòng lấy sỏi thất bại
90
4.2.5. Chỉ định phẫu thuật nội soi cho những trường hợp mổ mật lại và
sẹo mổ vùng bụng 92
4.2.6. Chỉ định phẫu thuật nội soi bệnh nhân lớn tuổi................................ 94
4.3. Về đặc điểm kỹ thuật phẫu thuật phẫu thuật nội soi kết hợp nội soi
đường mật trong mổ............................................................................95
4.3.1. Tư thế bệnh nhân và vị trí phẫu thuật viên........................................95
4.3.2. Đặt trocar...........................................................................................96
4.3.3. Gỡ dính..............................................................................................97
4.3.4. Mở ống mật chủ................................................................................97
4.3.5. Lấy sỏi...............................................................................................98
4.3.6. Nội soi đường mật trong mổ.............................................................99
4.3.7. Vấn đề để lại sỏi..............................................................................103
4.3.8. Dẫn lưu đường mật......................................................................... 104
4.4. Kết quả phẫu thuật nội soi......................................................................105
3.4.1. Thời gian mổ...................................................................................105
4.4.2. Hồi phục hậu phẫu.......................................................................... 107
4.4.3. Tỷ lệ thành công..............................................................................107
4.4.4. Chuyển mổ mở................................................................................108
4.4.5. Tai biến, biến chứng........................................................................109
4.4.6. Còn sỏi, sót sỏi................................................................................110
4.4.7. Tỷ lệ sạch sỏi...................................................................................111
4.4.8. Thời gian nằm viện......................................................................... 111
4.4.9. Tái phát sỏi......................................................................................112
4.4.10. Tử vong......................................................................................... 112
4.5. Tái khám, theo dõi..................................................................................112
4.6. Đánh giá kết quả.................................................................................... 113
KẾT LUẬN..................................................................................................114
KIẾN NGHỊ.................................................................................................116
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Sỏi mật ở nước ta có đặc điểm khác biệt so với các nước Âu - Mỹ nên mặc dù phẫu thuật nội soi có ưu điểm thẩm mỹ, ít đau, mau hồi phục nhưng việc ứng phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính gặp khó khăn trong chỉ định, kỹ thuật phẫu thuật nhất là phát hiện và làm sạch sỏi. Nội soi đường mật ống mềm trong mổ giúp làm tăng tỷ lệ phát hiện sỏi và sạch sỏi. Tuy nhiên, nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính kết hợp nội soi đường mật trong mổ ở nước ta với số lượng chưa nhiều. Do đó, rất cần nhiều công trình nghiên cứu hơn nữa để ứng dụng tốt kỹ thuật này đặc biệt là ở tuyến tỉnh gặp nhiều khó khăn do hạn chế về trang thiết bị, trình độ, kỹ năng phẫu thuật nội soi.
Tại Kiên Giang, phẫu thuật nội soi ổ bụng từ năm 1995 nhưng đến nay chưa ứng dụng được hiệu quả điều trị sỏi đường mật chính. Việc áp dụng còn gặp nhiều khó khăn trong chỉ định, kỹ thuật... Kết quả sạch sỏi, tai biến, biến chứng ra sao? Với mong muốn ứng dụng thành công kỹ thuật này, mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi điều trị sỏi đường mật chính tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang” nhằm các mục tiêu sau:
1. Nhận xét chỉ định và áp dụng kỹ thuật phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi kết hợp soi đường mật trong mổ điều trị sỏi đường mật chính.
2. Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi kết hợp soi đường mật trong mổ điều trị sỏi đường mật chính tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang.
NỘI DUNG:
CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................3
1.1. Giải phẫu đường mật chính........................................................................3
1.1.1. Giải phẫu đường mật trong gan.......................................................... 3
1.1.2. Giải phẫu đường mật ngoài gan..........................................................5
1.1.3. Giải phẫu đường mật trong soi đường mật......................................... 7
1.2. Đặc điểm bệnh sỏi đường mật ở Việt Nam................................................9
1.3. Một số phương pháp cận lâm sàng thăm dò sỏi đường mật chính...........11
1.3.1. Chụp đường mật cản quang bằng đường uống và tiêm tĩnh mạch. .. 11
1.3.2. Chụp mật xuyên gan qua da..............................................................11
1.3.3. Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi.............................................. 11
1.3.4. Siêu âm..............................................................................................12
1.3.5. Chụp cộng hưởng từ đường mật....................................................... 13
1.3.6. Chụp cắt lớp vi tính...........................................................................14
1.4. Điều trị sỏi đường mật chính................................................................... 16
1.4.1. Lấy sỏi xuyên gan qua da..................................................................16
1.4.2. Lấy sỏi qua nội soi mật ngược dòng.................................................17
1.4.3. Phẫu thuật mổ mở điều trị sỏi đường mật chính...............................18
1.4.4. Phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính................................20
1.5. Phẫu thuật nội soi mở ống mật chủ lấy sỏi.............................................. 24
1.6. Phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính ở nước ngoài.................26
1.7. Phẫu thuật nội soi điều trị sỏi đường mật chính ở Việt Nam...................28
1.8. Nội soi đường mật....................................................................................30
1.8.1. Sơ lược lịch sử nội soi đường mật.................................................... 30
1.8.2. Nội soi đường mật trong phẫu thuật điều trị sỏi đường mật chính...30
CHƢƠNG 2 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......35
2.1. Đối tượng nghiên cứu.............................................................................. 35
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân.........................................................35
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ............................................................................ 35
2.2. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................36
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu...........................................................................36
2.2.2. Cỡ mẫu..............................................................................................36
2.2.3. Các dụng cụ và trang thiết bị sử dụng trong nghiên cứu..................36
2.2.4. Kỹ thuật.............................................................................................39
2.2.5. Nghiên cứu đặc điểm chung bệnh nhân............................................45
2.2.6. Nghiên cứu chỉ định..........................................................................48
2.2.7. Nghiên cứu trong mổ về kỹ thuật phẫu thuật nội soi........................48
2.2.8. Nghiên cứu kết quả phẫu thuật..........................................................51
2.2.9. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu............................................53
2.2.10. Đạo đức nghiên cứu........................................................................54
CHƢƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................56
3.1. Đặc điểm chung....................................................................................... 56
3.1.1. Lâm sàng...........................................................................................59
3.1.2. Cận lâm sàng.....................................................................................60
3.1.3. Chẩn đoán trước mổ..........................................................................65
3.1.4. Chẩn đoán sau mổ.............................................................................66
3.1.5. Đối chiếu vị trí sỏi trên siêu âm, cắt lớp vi tính, phẫu thuật.............67
3.1.6. Tổn thương trong mổ........................................................................ 68
3.2. Chỉ định, đặc điểm kỹ thuật và kết quả phẫu thuật nội soi...................... 69
3.2.1. Chỉ định phẫu thuật nội soi............................................................... 69
3.2.2. Đặc điểm kỹ thuật, kết quả phẫu thuật nội soi..................................70
3.3. Theo dõi, tái khám....................................................................................81
3.4. Đánh giá kết quả sớm...............................................................................82
3.5. Đánh giá kết quả xa..................................................................................82
CHƢƠNG 4 BÀN LUẬN.............................................................................83
4.1. Đặc điểm chung....................................................................................... 83
4.2. Bàn về chỉ định điều trị............................................................................85
4.2.1. Chỉ định mở ống mật chủ lấy sỏi......................................................85
4.2.2. Chỉ định phẫu thuật nội soi thay nội soi mật tụy ngược dòng
trong điều trị sỏi ống mật chủ
87
4.2.3. Chỉ định phẫu thuật nội soi cho những trường hợp sỏi ống mật
chủ kèm sỏi trong gan
90
4.2.4. Chỉ định phẫu thuật nội soi cho những trường hợp nội soi mật tụy
ngược dòng lấy sỏi thất bại
90
4.2.5. Chỉ định phẫu thuật nội soi cho những trường hợp mổ mật lại và
sẹo mổ vùng bụng 92
4.2.6. Chỉ định phẫu thuật nội soi bệnh nhân lớn tuổi................................ 94
4.3. Về đặc điểm kỹ thuật phẫu thuật phẫu thuật nội soi kết hợp nội soi
đường mật trong mổ............................................................................95
4.3.1. Tư thế bệnh nhân và vị trí phẫu thuật viên........................................95
4.3.2. Đặt trocar...........................................................................................96
4.3.3. Gỡ dính..............................................................................................97
4.3.4. Mở ống mật chủ................................................................................97
4.3.5. Lấy sỏi...............................................................................................98
4.3.6. Nội soi đường mật trong mổ.............................................................99
4.3.7. Vấn đề để lại sỏi..............................................................................103
4.3.8. Dẫn lưu đường mật......................................................................... 104
4.4. Kết quả phẫu thuật nội soi......................................................................105
3.4.1. Thời gian mổ...................................................................................105
4.4.2. Hồi phục hậu phẫu.......................................................................... 107
4.4.3. Tỷ lệ thành công..............................................................................107
4.4.4. Chuyển mổ mở................................................................................108
4.4.5. Tai biến, biến chứng........................................................................109
4.4.6. Còn sỏi, sót sỏi................................................................................110
4.4.7. Tỷ lệ sạch sỏi...................................................................................111
4.4.8. Thời gian nằm viện......................................................................... 111
4.4.9. Tái phát sỏi......................................................................................112
4.4.10. Tử vong......................................................................................... 112
4.5. Tái khám, theo dõi..................................................................................112
4.6. Đánh giá kết quả.................................................................................... 113
KẾT LUẬN..................................................................................................114
KIẾN NGHỊ.................................................................................................116
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


.png)
%20(1).png)
.png)
.png)
%20(1).png)



Không có nhận xét nào: