ĐÁNH GIÁ tác DỤNG vô cảm và GIẢM ĐAU SAU mổ của gây tê tủy SỐNG BẰNG BUPIVACAIN kết hợp với các LIỀU MORPHIN KHÁC NHAU TRONG PHẪU THUẬT CHẤN THƯƠNG CHI dưới
Gây tê tủy sống (GTTS) là phương pháp vô cảm chủ yếu trong phẫu thuật chi dưới. Cùng với gây mê toàn thân, GTTS ngày càng hoàn thiện và được sử dụng một cách hiệu quả. GTTS có ưu điểm là kỹ thuật đơn giản, giá thành thấp, hậu phẫu nhẹ nhàng và giảm đau sau mổ tốt. GTTS đã có từ đầu thế kỷ XIX nhưng cho mãi đến những thập niên 70 của thế kỷ XX nó mới thực sự phát triển do phát hiện ra thuốc tê bupivacain.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN.............................................................................3
1.1. Lịch sử GTTS và sử dụng morphin trong GTTS...................................3
1.2. Giải phẫu cột sống liên quan đến gây tê tủy sống..................................6
1.2.1. Cột sống..........................................................................................6
1.2.2. Các dây chằng và các màng............................................................8
1.2.3. Các khoang......................................................................................8
1.2.4. Tủy sống..........................................................................................8
1.2.5. Dịch não tủy....................................................................................9
1.2.6. Hệ thần kinh thực vật......................................................................9
1.2.7. Phân phối tiết đoạn........................................................................10
1.3. Tác dụng sinh lý của gây tê tủy sống...................................................11
1.3.1. Tác dụng vô cảm của gây tê tủy sống...........................................11
1.3.2. Tác dụng của gây tê tủy sống lên huyết động...............................12
1.3.3. Tác động của gây tê tủy sống lên chức năng hô hấp.....................12
1.3.4. Tác động của gây tê tủy sống lên chức năng nội tiết....................12
1.3.5. Tác động của gây tê tủy sống lên hệ tiêu hóa................................12
1.3.6. Tác dụng của gây tê tủy sống trên hệ tiết niệu và sinh dục...........12
1.4. Thuốc dùng trong gây tê tủy sống........................................................13
1.4.1. Dược lý học của bupivacain..........................................................13
1.4.2. Dược lý thuốc morphin.................................................................14
1.5. Đại cương về đau và giảm đau.............................................................17
1.5.1. Định nghĩa về đau.........................................................................17
1.5.2. Cơ chế của sự đau và giảm đau.....................................................18
1.5.3. Ngưỡng đau và tác dụng của đau..................................................19
1.5.4. Đau sau mổ những yếu tố ảnh hưởng và tác động lên cơ thể.......19
1.5.5. Các phương pháp đánh giá đau sau phẫu thuật.............................20
1.5.6. Cách phòng và điều trị đau sau phẫu thuật....................................20
1.6. Đặc điểm GTTS đối với phẫu thuật chi dưới.......................................21
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...............22
2.1. Đối tượng nghiên cứu...........................................................................22
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn......................................................................22
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ.........................................................................22
2.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.................................................22
2.2. Phương pháp nghiên cứu......................................................................22
2.2.1.Thiết kế nghiên cứu........................................................................22
2.2.2. Cỡ mẫu..........................................................................................23
2.2.3. Phương pháp chọn mẫu và chia nhóm nghiên cứu.......................23
2.3. Phương pháp tiến hành.........................................................................24
2.3.1. Chuẩn bị phương tiện nghiên cứu.................................................24
2.3.2. Chuẩn bị bệnh nhân.......................................................................25
2.3.3. Tiến hành kỹ thuật gây tê..............................................................25
2.3.4. Thuốc và liều dùng........................................................................26
2.4. Các chỉ tiêu và phương pháp đánh giá.................................................27
2.4.1. Các chỉ tiêu chung.........................................................................27
2.4.2. Tiêu chuẩn đánh giá tác dụng ức chế cảm giác đau......................27
2.4.3. Tiêu chuẩn đánh giá tác dụng ức chế vận động.............................29
2.4.4. Đánh giá sự thay đổi tuần hoàn và hô hấp....................................30
2.4.5. Tiêu chuẩn đánh gía nôn và buồn nôn theo Alfel C......................30
2.4.6. Mức độ bí tiểu theo Aubrun F ......................................................31
2.4.7. Mức độ ngứa theo Suhattaya ........................................................31
2.5. Phương pháp xử lý số liệu....................................................................31
2.6. Các thời điểm theo dõi và đánh giá......................................................31
2.7. Sơ đồ nghiên cứu..................................................................................32
2.8. Đạo đức nghiên cứu.............................................................................33
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.......................................................34
3.1. Đặc điểm chung của ba nhóm nghiên cứu...........................................34
3.2. Đánh giá tác dụng vô cảm....................................................................37
3.2.1. Thời gian khởi phát mất cảm giác đau..........................................37
3.2.2. Thời gian vô cảm...........................................................................38
3.2.3. Mức độ giảm đau cho phẫu thuật..................................................39
3.3. Kết quả ức chế vận động......................................................................40
3.3.1. Thời gian khởi phát ức chế vận động (phút).................................40
3.3.2. Thời gian phục hồi vận động.........................................................41
3.4. Đánh giá giảm đau sau mổ...................................................................42
3.4.1. Thời gian giảm đau sau mổ...........................................................42
3.4.2. Lượng thuốc giảm đau cần dùng sau mổ......................................43
3.4.3. Điểm VAS trạng thái tĩnh khi bệnh nhân nằm yên sau mổ...........44
3.4.4. Điểm VAS trạng thái động sau mổ................................................45
3.5. Đánh giá ảnh hưởng lên hô hấp............................................................46
3.5.1. Tần số thở theo thời gian...............................................................46
3.5.2. Thay đổi bão hòa oxy theo thời gian.............................................47
3.6. Đánh giá ảnh hưởng lên tuần hoàn.......................................................48
3.6.1. Ảnh hưởng lên tần số tim..............................................................48
3.6.2. Ảnh hưởng lên huyết áp tối đa......................................................49
3.6.3. Ảnh hưởng lên huyết áp tối thiểu..................................................50
3.6.4. Ảnh hưởng lên huyết áp trung bình...............................................51
3.7. Các tác dụng không mong muốn..........................................................52
3.7.1. Tỷ lệ bệnh nhân bị tụt huyết áp.....................................................52
3.7.3. Các tác dụng không mong muốn khác..........................................53
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN..............................................................................57
4.1. Đặc điểm chung của ba nhóm nghiên cứu...........................................57
4.1.1. Tuổi...............................................................................................57
4.1.2. Giới................................................................................................57
4.1.3. Chiều cao.......................................................................................58
4.1.4. Cân nặng........................................................................................58
4.1.5. Phân loại phẫu thuật......................................................................59
4.1.6. Thời gian phẫu thuật......................................................................59
4.2. Tác dụng gây tê của 8mg bupivacain kết hợp với morphin liều 0,1mg,
0,2mg, 0,3mg........................................................................................60
4.2.1. Kết quả ức chế cảm giác đau.........................................................60
4.3. Kết quả ức chế vận động......................................................................61
4.3.1. Thời gian khởi phát ức chế vận động............................................61
4.3.2. Thời gian phục hồi vận động.........................................................62
4.4. Tác dụng giảm đau sau mổ...................................................................63
4.4.1. Thời gian giảm đau sau mổ...........................................................63
4.4.2. Lượng paracetamol dùng sau phẫu thuật......................................65
4.4.3. Điểm VAS......................................................................................66
4.5. Ảnh hưởng lên hệ hô hấp.....................................................................68
4.6. Ảnh hưởng lên tuần hoàn.....................................................................69
4.6.1. Thay đổi tần số tim........................................................................69
4.6.2. Thay đổi HA..................................................................................69
4.7. Các tác dụng không mong muốn..........................................................70
4.7.1. Tỷ lệ bệnh nhân tụt HA.................................................................70
4.7.2. Lượng dịch truyền và thuốc vận mạch dùng trong mổ.................71
4.7.3. Tác dụng phụ nôn - buồn nôn........................................................72
4.7.4. Tác dụng phụ bí tiểu......................................................................73
4.7.5. Tác dụng phụ ngứa........................................................................74
4.7.6. Run................................................................................................75
4.7.7. Đau đầu.........................................................................................75
KẾT LUẬN.....................................................................................................76
KIẾN NGHỊ....................................................................................................78
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Gây tê tủy sống (GTTS) là phương pháp vô cảm chủ yếu trong phẫu thuật chi dưới. Cùng với gây mê toàn thân, GTTS ngày càng hoàn thiện và được sử dụng một cách hiệu quả. GTTS có ưu điểm là kỹ thuật đơn giản, giá thành thấp, hậu phẫu nhẹ nhàng và giảm đau sau mổ tốt. GTTS đã có từ đầu thế kỷ XIX nhưng cho mãi đến những thập niên 70 của thế kỷ XX nó mới thực sự phát triển do phát hiện ra thuốc tê bupivacain.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN.............................................................................3
1.1. Lịch sử GTTS và sử dụng morphin trong GTTS...................................3
1.2. Giải phẫu cột sống liên quan đến gây tê tủy sống..................................6
1.2.1. Cột sống..........................................................................................6
1.2.2. Các dây chằng và các màng............................................................8
1.2.3. Các khoang......................................................................................8
1.2.4. Tủy sống..........................................................................................8
1.2.5. Dịch não tủy....................................................................................9
1.2.6. Hệ thần kinh thực vật......................................................................9
1.2.7. Phân phối tiết đoạn........................................................................10
1.3. Tác dụng sinh lý của gây tê tủy sống...................................................11
1.3.1. Tác dụng vô cảm của gây tê tủy sống...........................................11
1.3.2. Tác dụng của gây tê tủy sống lên huyết động...............................12
1.3.3. Tác động của gây tê tủy sống lên chức năng hô hấp.....................12
1.3.4. Tác động của gây tê tủy sống lên chức năng nội tiết....................12
1.3.5. Tác động của gây tê tủy sống lên hệ tiêu hóa................................12
1.3.6. Tác dụng của gây tê tủy sống trên hệ tiết niệu và sinh dục...........12
1.4. Thuốc dùng trong gây tê tủy sống........................................................13
1.4.1. Dược lý học của bupivacain..........................................................13
1.4.2. Dược lý thuốc morphin.................................................................14
1.5. Đại cương về đau và giảm đau.............................................................17
1.5.1. Định nghĩa về đau.........................................................................17
1.5.2. Cơ chế của sự đau và giảm đau.....................................................18
1.5.3. Ngưỡng đau và tác dụng của đau..................................................19
1.5.4. Đau sau mổ những yếu tố ảnh hưởng và tác động lên cơ thể.......19
1.5.5. Các phương pháp đánh giá đau sau phẫu thuật.............................20
1.5.6. Cách phòng và điều trị đau sau phẫu thuật....................................20
1.6. Đặc điểm GTTS đối với phẫu thuật chi dưới.......................................21
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...............22
2.1. Đối tượng nghiên cứu...........................................................................22
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn......................................................................22
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ.........................................................................22
2.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.................................................22
2.2. Phương pháp nghiên cứu......................................................................22
2.2.1.Thiết kế nghiên cứu........................................................................22
2.2.2. Cỡ mẫu..........................................................................................23
2.2.3. Phương pháp chọn mẫu và chia nhóm nghiên cứu.......................23
2.3. Phương pháp tiến hành.........................................................................24
2.3.1. Chuẩn bị phương tiện nghiên cứu.................................................24
2.3.2. Chuẩn bị bệnh nhân.......................................................................25
2.3.3. Tiến hành kỹ thuật gây tê..............................................................25
2.3.4. Thuốc và liều dùng........................................................................26
2.4. Các chỉ tiêu và phương pháp đánh giá.................................................27
2.4.1. Các chỉ tiêu chung.........................................................................27
2.4.2. Tiêu chuẩn đánh giá tác dụng ức chế cảm giác đau......................27
2.4.3. Tiêu chuẩn đánh giá tác dụng ức chế vận động.............................29
2.4.4. Đánh giá sự thay đổi tuần hoàn và hô hấp....................................30
2.4.5. Tiêu chuẩn đánh gía nôn và buồn nôn theo Alfel C......................30
2.4.6. Mức độ bí tiểu theo Aubrun F ......................................................31
2.4.7. Mức độ ngứa theo Suhattaya ........................................................31
2.5. Phương pháp xử lý số liệu....................................................................31
2.6. Các thời điểm theo dõi và đánh giá......................................................31
2.7. Sơ đồ nghiên cứu..................................................................................32
2.8. Đạo đức nghiên cứu.............................................................................33
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.......................................................34
3.1. Đặc điểm chung của ba nhóm nghiên cứu...........................................34
3.2. Đánh giá tác dụng vô cảm....................................................................37
3.2.1. Thời gian khởi phát mất cảm giác đau..........................................37
3.2.2. Thời gian vô cảm...........................................................................38
3.2.3. Mức độ giảm đau cho phẫu thuật..................................................39
3.3. Kết quả ức chế vận động......................................................................40
3.3.1. Thời gian khởi phát ức chế vận động (phút).................................40
3.3.2. Thời gian phục hồi vận động.........................................................41
3.4. Đánh giá giảm đau sau mổ...................................................................42
3.4.1. Thời gian giảm đau sau mổ...........................................................42
3.4.2. Lượng thuốc giảm đau cần dùng sau mổ......................................43
3.4.3. Điểm VAS trạng thái tĩnh khi bệnh nhân nằm yên sau mổ...........44
3.4.4. Điểm VAS trạng thái động sau mổ................................................45
3.5. Đánh giá ảnh hưởng lên hô hấp............................................................46
3.5.1. Tần số thở theo thời gian...............................................................46
3.5.2. Thay đổi bão hòa oxy theo thời gian.............................................47
3.6. Đánh giá ảnh hưởng lên tuần hoàn.......................................................48
3.6.1. Ảnh hưởng lên tần số tim..............................................................48
3.6.2. Ảnh hưởng lên huyết áp tối đa......................................................49
3.6.3. Ảnh hưởng lên huyết áp tối thiểu..................................................50
3.6.4. Ảnh hưởng lên huyết áp trung bình...............................................51
3.7. Các tác dụng không mong muốn..........................................................52
3.7.1. Tỷ lệ bệnh nhân bị tụt huyết áp.....................................................52
3.7.3. Các tác dụng không mong muốn khác..........................................53
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN..............................................................................57
4.1. Đặc điểm chung của ba nhóm nghiên cứu...........................................57
4.1.1. Tuổi...............................................................................................57
4.1.2. Giới................................................................................................57
4.1.3. Chiều cao.......................................................................................58
4.1.4. Cân nặng........................................................................................58
4.1.5. Phân loại phẫu thuật......................................................................59
4.1.6. Thời gian phẫu thuật......................................................................59
4.2. Tác dụng gây tê của 8mg bupivacain kết hợp với morphin liều 0,1mg,
0,2mg, 0,3mg........................................................................................60
4.2.1. Kết quả ức chế cảm giác đau.........................................................60
4.3. Kết quả ức chế vận động......................................................................61
4.3.1. Thời gian khởi phát ức chế vận động............................................61
4.3.2. Thời gian phục hồi vận động.........................................................62
4.4. Tác dụng giảm đau sau mổ...................................................................63
4.4.1. Thời gian giảm đau sau mổ...........................................................63
4.4.2. Lượng paracetamol dùng sau phẫu thuật......................................65
4.4.3. Điểm VAS......................................................................................66
4.5. Ảnh hưởng lên hệ hô hấp.....................................................................68
4.6. Ảnh hưởng lên tuần hoàn.....................................................................69
4.6.1. Thay đổi tần số tim........................................................................69
4.6.2. Thay đổi HA..................................................................................69
4.7. Các tác dụng không mong muốn..........................................................70
4.7.1. Tỷ lệ bệnh nhân tụt HA.................................................................70
4.7.2. Lượng dịch truyền và thuốc vận mạch dùng trong mổ.................71
4.7.3. Tác dụng phụ nôn - buồn nôn........................................................72
4.7.4. Tác dụng phụ bí tiểu......................................................................73
4.7.5. Tác dụng phụ ngứa........................................................................74
4.7.6. Run................................................................................................75
4.7.7. Đau đầu.........................................................................................75
KẾT LUẬN.....................................................................................................76
KIẾN NGHỊ....................................................................................................78
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


.png)
%20(1).png)
.png)
.png)
%20(1).png)
.png)


Không có nhận xét nào: