(LUẬN văn THẠC sĩ) ứng dụng phương pháp hồi quy phân vị phân tích chênh lệch tiền lương ở việt nam
Do vậy, nhằm (1) xác định mức độ chênh lệch tiền lương tại Việt Nam, (2) xác định các yếu tố thực sự tác động đến tiền lương và (3) phân rã khoảng chênh lệch tiền lương để làm rõ phần chênh lệch giải thích theo nhóm nguyên nhân thứ nhất và phần thể hiện bất bình đẳng theo nhóm nguyên nhân thứ hai nói trên, đề tài “Ứng dụng phương pháp hồi quy phân vị phân tích chênh lệch tiền lương ở Việt Nam” được chọn làm đề tài cho luận án tiến sĩ của tác giả tại trường Đại học Kinh tế TPHCM.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HÀM TIỀN LƯƠNG VÀ VẤN ĐỀ PHÂN TÍCH
CHÊNH LỆCH TIỀN LƯƠNG BẰNG HỒI QUY PHÂN VỊ ..................................... 5
1.1. Hàm tiền lương mincer (1974) và các nghiên cứu mở rộng .................................. 5
1.2. Phương pháp hồi quy phân vị ................................................................................ 8
a. Giới thiệu phương pháp hồi quy phân vị ................................................. 9
b. Tính chất của phương pháp hồi quy phân vị ......................................... 15
c. Kiểm định giả thuyết thống kê với hồi quy phân vị .............................. 23
d. Ưu điểm và nhược điểm của hồi quy phân vị ........................................ 24
1.2.1. Tính chệch của ước lượng do chọn mẫu khi xây dựng hàm tiền lương và phương
pháp hiệu chỉnh tính chệch do chọn mẫu ............................................................ 26
a. Tính chệch do chọn mẫu (Sample selection bias) ................................. 27
b. Hiệu chỉnh tính chệch do chọn mẫu - Thủ tục Heckman hai bước ....... 29
1.2.2. Vấn đề nội sinh và phương pháp hồi quy phân vị hai bước (double - stage
quantile regression) .............................................................................................. 32
1.3. Phương pháp phân rã chênh lệch bằng hồi quy phân vị ...................................... 34
1.4. Sự phù hợp của hồi quy phân vị với các nghiên cứu về chênh lệch tiền lương .. 37
CHƯƠNG 2
TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ CHÊNH LỆCH TIỀN LƯƠNG ...................... 39
2.1. Tổng quan các nghiên cứu về chênh lệch tiền lương trên thế giới ......................... 39
iv
2.1.1. Những nghiên cứu về chênh lệch tiền lương trước khi hồi quy phân vị được áp
dụng vào phân tích tiền lương ............................................................................. 39
2.1.2. Những nghiên cứu về chênh lệch tiền lương áp dụng hồi quy phân vị được áp
dụng vào hồi quy hàm tiền lương ........................................................................ 44
2.2. Tổng quan các nghiên cứu ở Việt Nam .................................................................. 58
2.2.1. Các nghiên cứu định lượng về chênh lệch tiền lương không áp dụng hồi quy
phân vị ................................................................................................................. 58
2.2.2. Các nghiên cứu áp dụng hồi quy phân vị trong phân tích chênh lệch tiền lương. ..
...................................................................................................................... 61
2.3. Những hạn chế trong các nghiên cứu định lượng về đề tài chênh lệch tiền lương
ở việt nam ............................................................................................................ 64
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................ 67
3.1. Số liệu sử dụng trong đề tài .................................................................................... 67
3.1.1. Nguồn số liệu sử dụng ......................................................................................... 67
3.1.2. Thống kê mô tả mẫu số liệu ................................................................................. 69
3.1.3. Mô tả hàm mật độ kernel của biến log – tiền lương trên mẫu số liệu ................. 72
3.2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài ........................................................................ 78
3.2.1. Dạng hàm tiền lương ........................................................................................... 78
3.2.2. Phương pháp ước lượng hàm tiền lương và phân rã chênh lệch tiền lương ........ 80
3.2.2.1. Ước lượng hàm tiền lương bằng phương pháp hồi quy phân vị ............ 80
3.2.2.2. Hiệu chỉnh tính chệch do chọn mẫu ...................................................... 81
3.2.2.3. Phương pháp phân rã sự chênh lệch tiền lương ..................................... 82
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ......................................................................... 85
4.1. Áp dụng phương pháp hồi quy phân vị để ước lượng hàm tiền lương ở việt nam ... 85
4.1.1. Hồi quy và so sánh hàm hồi quy phân vị hàm tiền lương của nhóm lao động nam
và nhóm lao động nữ ........................................................................................... 86
4.1.1.1. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nam
và nhóm lao động nữ trong năm 2002 ................................................... 86
4.1.1.2. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nam
và nhóm lao động nữ trong năm 2012 ................................................... 91
4.1.1.3. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nam giữa năm
2002 và năm 2012 .................................................................................. 95
4.1.1.4. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nữ giữa năm
2002 và năm 2012 .................................................................................. 98
v
4.1.2. Hồi quy phân vị tiền lương theo khu vực thành thị - nông thôn. ...................... 100
4.1.2.1. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động thành
thị và nhóm lao động nông thôn trong năm 2002 ................................ 101
4.1.2.2. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động thành
thị và nhóm lao động nông thôn trong năm 2012 ................................ 104
4.1.2.3. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động thành thị giữa
năm 2002 và năm 2012 ........................................................................ 108
4.1.2.4. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nông thôn giữa
năm 2002 và năm 2012 ........................................................................ 110
4.2. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương ................................................................. 113
4.2.1. Phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính ..................................................... 114
4.2.1.1. Phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính năm 2002 ...................... 114
4.2.1.2. Phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính năm 2012 ...................... 117
4.2.1.3. So sánh kết quả chênh lệch tiền lương theo giới tính ở khu vực thành thị
và nông thôn ......................................................................................... 119
4.2.1.4. So sánh kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính giữa năm
2002 và 2012 ........................................................................................ 120
4.2.2. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn .............................. 122
4.2.2.1. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn năm 2002 122
4.2.2.2. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn năm 2012 126
4.2.2.3. So sánh chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn theo từng
nhóm giới tính ...................................................................................... 128
4.2.2.4. So sánh chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn năm 2002 và
2012 ..................................................................................................... 129
4.2.3. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa năm 2002 và 2012 ..................................... 132
4.3. Kết luận về kết quả nghiên cứu. ........................................................................... 136
4.3.1. Về sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương ............................................................. 136
4.3.1.1. Sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương theo giới tính .............................. 136
4.3.1.2. Sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương theo khu vực ............................... 136
4.3.1.3. Sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương theo thời gian ............................. 137
4.3.1.4.So sánh kết quả hồi quy hàm tiền lương ở Việt Nam với các nghiên cứu
trước đó .............................................................................................................. 139
4.3.2. Về kết quả phân rã chênh lệch tiền lương ......................................................... 141
vi
4.3.2.1. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính .......................... 141
4.3.2.2. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo khu vực .......................... 143
4.3.2.3. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo thời gian ......................... 144
4.3.3. So sánh kết quả phân rã chênh lệch tiền lương của luận án với các nghiên cứu
trước ................................................................................................................... 145
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP .....................................149
5.1. Kết luận ........................................................................................................149
5.2. Đề xuất gợi ý một số chính sách về lao động tiền lương ............................153
5.2.1. Nhóm giải pháp tăng tiền lương của người lao động ........................................ 154
5.2.2. Nhóm giải pháp giảm bất bình đẳng tiền lương giữa các nhóm lao động ......... 155
5.2.2.1. Đối với vấn đề chênh lệch tiền lương theo giới tính ........................... 156
5.2.2.2. Đối với vấn đề chênh lệch tiền lương theo thành thị - nông thôn ....... 158
5.3. Các kết quả chính của luận án ........................................................................... 159
5.3.1. Về mặt lý thuyết ................................................................................................. 159
5.3.2. Về mặt thực tiễn ................................................................................................. 160
5.4. Những hạn chế của luận án
Do vậy, nhằm (1) xác định mức độ chênh lệch tiền lương tại Việt Nam, (2) xác định các yếu tố thực sự tác động đến tiền lương và (3) phân rã khoảng chênh lệch tiền lương để làm rõ phần chênh lệch giải thích theo nhóm nguyên nhân thứ nhất và phần thể hiện bất bình đẳng theo nhóm nguyên nhân thứ hai nói trên, đề tài “Ứng dụng phương pháp hồi quy phân vị phân tích chênh lệch tiền lương ở Việt Nam” được chọn làm đề tài cho luận án tiến sĩ của tác giả tại trường Đại học Kinh tế TPHCM.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HÀM TIỀN LƯƠNG VÀ VẤN ĐỀ PHÂN TÍCH
CHÊNH LỆCH TIỀN LƯƠNG BẰNG HỒI QUY PHÂN VỊ ..................................... 5
1.1. Hàm tiền lương mincer (1974) và các nghiên cứu mở rộng .................................. 5
1.2. Phương pháp hồi quy phân vị ................................................................................ 8
a. Giới thiệu phương pháp hồi quy phân vị ................................................. 9
b. Tính chất của phương pháp hồi quy phân vị ......................................... 15
c. Kiểm định giả thuyết thống kê với hồi quy phân vị .............................. 23
d. Ưu điểm và nhược điểm của hồi quy phân vị ........................................ 24
1.2.1. Tính chệch của ước lượng do chọn mẫu khi xây dựng hàm tiền lương và phương
pháp hiệu chỉnh tính chệch do chọn mẫu ............................................................ 26
a. Tính chệch do chọn mẫu (Sample selection bias) ................................. 27
b. Hiệu chỉnh tính chệch do chọn mẫu - Thủ tục Heckman hai bước ....... 29
1.2.2. Vấn đề nội sinh và phương pháp hồi quy phân vị hai bước (double - stage
quantile regression) .............................................................................................. 32
1.3. Phương pháp phân rã chênh lệch bằng hồi quy phân vị ...................................... 34
1.4. Sự phù hợp của hồi quy phân vị với các nghiên cứu về chênh lệch tiền lương .. 37
CHƯƠNG 2
TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ CHÊNH LỆCH TIỀN LƯƠNG ...................... 39
2.1. Tổng quan các nghiên cứu về chênh lệch tiền lương trên thế giới ......................... 39
iv
2.1.1. Những nghiên cứu về chênh lệch tiền lương trước khi hồi quy phân vị được áp
dụng vào phân tích tiền lương ............................................................................. 39
2.1.2. Những nghiên cứu về chênh lệch tiền lương áp dụng hồi quy phân vị được áp
dụng vào hồi quy hàm tiền lương ........................................................................ 44
2.2. Tổng quan các nghiên cứu ở Việt Nam .................................................................. 58
2.2.1. Các nghiên cứu định lượng về chênh lệch tiền lương không áp dụng hồi quy
phân vị ................................................................................................................. 58
2.2.2. Các nghiên cứu áp dụng hồi quy phân vị trong phân tích chênh lệch tiền lương. ..
...................................................................................................................... 61
2.3. Những hạn chế trong các nghiên cứu định lượng về đề tài chênh lệch tiền lương
ở việt nam ............................................................................................................ 64
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................ 67
3.1. Số liệu sử dụng trong đề tài .................................................................................... 67
3.1.1. Nguồn số liệu sử dụng ......................................................................................... 67
3.1.2. Thống kê mô tả mẫu số liệu ................................................................................. 69
3.1.3. Mô tả hàm mật độ kernel của biến log – tiền lương trên mẫu số liệu ................. 72
3.2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài ........................................................................ 78
3.2.1. Dạng hàm tiền lương ........................................................................................... 78
3.2.2. Phương pháp ước lượng hàm tiền lương và phân rã chênh lệch tiền lương ........ 80
3.2.2.1. Ước lượng hàm tiền lương bằng phương pháp hồi quy phân vị ............ 80
3.2.2.2. Hiệu chỉnh tính chệch do chọn mẫu ...................................................... 81
3.2.2.3. Phương pháp phân rã sự chênh lệch tiền lương ..................................... 82
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ......................................................................... 85
4.1. Áp dụng phương pháp hồi quy phân vị để ước lượng hàm tiền lương ở việt nam ... 85
4.1.1. Hồi quy và so sánh hàm hồi quy phân vị hàm tiền lương của nhóm lao động nam
và nhóm lao động nữ ........................................................................................... 86
4.1.1.1. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nam
và nhóm lao động nữ trong năm 2002 ................................................... 86
4.1.1.2. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nam
và nhóm lao động nữ trong năm 2012 ................................................... 91
4.1.1.3. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nam giữa năm
2002 và năm 2012 .................................................................................. 95
4.1.1.4. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nữ giữa năm
2002 và năm 2012 .................................................................................. 98
v
4.1.2. Hồi quy phân vị tiền lương theo khu vực thành thị - nông thôn. ...................... 100
4.1.2.1. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động thành
thị và nhóm lao động nông thôn trong năm 2002 ................................ 101
4.1.2.2. Hồi quy và so sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động thành
thị và nhóm lao động nông thôn trong năm 2012 ................................ 104
4.1.2.3. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động thành thị giữa
năm 2002 và năm 2012 ........................................................................ 108
4.1.2.4. So sánh hệ số hồi quy theo bằng cấp ở nhóm lao động nông thôn giữa
năm 2002 và năm 2012 ........................................................................ 110
4.2. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương ................................................................. 113
4.2.1. Phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính ..................................................... 114
4.2.1.1. Phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính năm 2002 ...................... 114
4.2.1.2. Phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính năm 2012 ...................... 117
4.2.1.3. So sánh kết quả chênh lệch tiền lương theo giới tính ở khu vực thành thị
và nông thôn ......................................................................................... 119
4.2.1.4. So sánh kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính giữa năm
2002 và 2012 ........................................................................................ 120
4.2.2. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn .............................. 122
4.2.2.1. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn năm 2002 122
4.2.2.2. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn năm 2012 126
4.2.2.3. So sánh chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn theo từng
nhóm giới tính ...................................................................................... 128
4.2.2.4. So sánh chênh lệch tiền lương giữa thành thị và nông thôn năm 2002 và
2012 ..................................................................................................... 129
4.2.3. Phân rã chênh lệch tiền lương giữa năm 2002 và 2012 ..................................... 132
4.3. Kết luận về kết quả nghiên cứu. ........................................................................... 136
4.3.1. Về sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương ............................................................. 136
4.3.1.1. Sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương theo giới tính .............................. 136
4.3.1.2. Sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương theo khu vực ............................... 136
4.3.1.3. Sự thay đổi hàm hồi quy tiền lương theo thời gian ............................. 137
4.3.1.4.So sánh kết quả hồi quy hàm tiền lương ở Việt Nam với các nghiên cứu
trước đó .............................................................................................................. 139
4.3.2. Về kết quả phân rã chênh lệch tiền lương ......................................................... 141
vi
4.3.2.1. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo giới tính .......................... 141
4.3.2.2. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo khu vực .......................... 143
4.3.2.3. Kết quả phân rã chênh lệch tiền lương theo thời gian ......................... 144
4.3.3. So sánh kết quả phân rã chênh lệch tiền lương của luận án với các nghiên cứu
trước ................................................................................................................... 145
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP .....................................149
5.1. Kết luận ........................................................................................................149
5.2. Đề xuất gợi ý một số chính sách về lao động tiền lương ............................153
5.2.1. Nhóm giải pháp tăng tiền lương của người lao động ........................................ 154
5.2.2. Nhóm giải pháp giảm bất bình đẳng tiền lương giữa các nhóm lao động ......... 155
5.2.2.1. Đối với vấn đề chênh lệch tiền lương theo giới tính ........................... 156
5.2.2.2. Đối với vấn đề chênh lệch tiền lương theo thành thị - nông thôn ....... 158
5.3. Các kết quả chính của luận án ........................................................................... 159
5.3.1. Về mặt lý thuyết ................................................................................................. 159
5.3.2. Về mặt thực tiễn ................................................................................................. 160
5.4. Những hạn chế của luận án


.png)
%20(1).png)
.png)

.png)



Không có nhận xét nào: