Hướng dẫn học sinh lớp 4,5 cảm thụ thơ thông qua phân môn tập đọc luận văn tốt nghiệp đại học

Trong những năm gần đây, Đảng và nhà nước không ngừng đặt lên vai ngành giáo dục yêu cầu về một nguồn nhân lực có bản lĩnh, có năng lực, chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, giám làm thích ứng với mọi yêu cầu của thực tiễn luôn phát triển. Điều đó đòi hỏi ngành giáo dục phải thay đổi nội dung và phương pháp dạy học một cách hợp lý. Trong Luật giáo dục, khoản 2, Điều 28 đã ghi: “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh [20,23]. Để thực hiện được mục tiêu này, chúng ta phải bắt đầu từ bậc Tiểu học. Vì đây được coi là bậc học nền tảng, tạo ra những cơ sở ban đầu cho sự phát triển nhiều mặt và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, nhân cách… thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để các em tiếp tục học ở những bậc học cao hơn.

Cùng với những môn học khác môn Tiếng Việt trong nhà trường Tiểu học cũng có những đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học một cách sâu sắc và toàn diện nhằm nâng cao chất lượng dạy học Tiếng Việt, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong phạm vi môn học của mình. Tập đọc là một trong 7 phân môn của chương trình Tiếng Việt ở bậc tiểu học. Đây là phân môn có vị trí đặc biệt trong chương trình vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển kỹ năng quan trọng hàng đầu cho trẻ Tiểu học. Mục đích của việc đọc là phải hiểu những điều đã đọc được, kể cả những điều người viết muốn nói nhưng không trực tiếp thể hiện qua câu chữ cụ thể của văn bản. Chỉ khi nào viêc đọc đươc rèn luyện, phát triển thành năng lực đọc thì các em mới có thể nắm ngôn ngữ như một công cụ để tư duy. Khi đó khả năng tiếp nhận của các em mới được nâng cao dần. Các em biết tìm hiểu, đánh giá cuộc sống và các mối quan hệ xung quanh mình. Đặc biệt, khi đọc các tác phẩm thơ các em không chỉ được thức tỉnh về nhận thức mà còn rung động về tình cảm, nảy nở những ước mơ tốt đẹp, khơi dậy năng lực hành động, sức mạnh sáng tạo. Chính nhờ biết cách đọc và hiểu văn bản mà học sinh dần dần có khả năng đọc rộng để tự học, tự bổ sung kiến thức mà cuộc sống của họ đòi hỏi và từ đó hình thành thói quen, hứng thú với việc đọc việc tự học thường xuyên.

Nói một cách khác thông qua phân môn Tập đọc, học sinh Tiểu học có thể cảm thụ được cái hay, cái đẹp, những giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của những tác phẩm thơ, văn ở bài tập đọc. Tập đọc có vai trò quan trọng trong việc cảm thụ thơ, hình thành và bồi dưỡng tình cảm, rung động và năng lực cảm thụ thơ cho các em. Thế nhưng, việc dạy cảm thụ thơ trong phân môn Tập đọc ở lớp 4, 5 chưa được chú trọng vì nhiều lí do: thời lượng một tiết tập đọc ngắn, giáo viên chỉ tập trung rèn các em đọc trôi chảy và tìm hiểu nội dung bài đọc. Mặt khác, giáo viên lớp 4, 5 dạy quá nhiều môn nên thiếu đầu tư cho việc cảm thụ bài tập đọc mà bản thân sắp dạy. Học sinh hiện nay thích xem truyện tranh hơn đọc các sách văn học thiếu nhi nên các em thiếu cái nền cơ bản khi cảm nhận cái hay, cái đẹp của bài tập đọc... Chính vì thế, tiết tập đọc trở nên khô khan, nhàm chán và học sinh không phát huy được khả năng cảm thụ của bản thân cũng như sẽ gặp khó khăn khi học tìm hiểu văn bản ở bậc THCS. Xuất phát từ những lý do đó chúng tôi chọn đề tài: “ Hướng dẫn học sinh lớp 4,5 cảm thụ thơ thông qua phân môn Tập đọc” với mong muốn đưa ra được những nội dung cụ thể giúp học sinh lớp 4,5 cảm thụ tốt tác phẩm thơ được học và đọc.

NỘI DUNG:

LỜI CẢM ƠN 0

MỤC LỤC 0

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1. Lý do chọn đề tài 1

2. Mục đích nghiên cứu 2

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4. Giả thuyết khoa học 3

5. Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6. Phương pháp nghiên cứu 3

7. Cấu trúc khóa luận 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 4

1.1. Cơ sở lý luận 4

1.1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 4

1.1.2. Tác phẩm văn học và sự cảm thụ tác phẩm văn học của học sinh Tiểu học 6

1.2. Cơ sở thực tiễn 17

1.2.1. Thực trạng nhận thức về vai trò của cảm thụ thơ trong quá trình dạy học Tập đọc của giáo viên Tiểu học 17

1.2.2. Thực trạng hướng dẫn học sinh cảm thụ thơ trong nhà trường Tiểu học 18

1.2.3. Thực trạng cảm thụ thơ của học sinh lớp 4,5 20

1.2.4. Nguyên nhân của thực trạng. 22

1.2.5. Khảo sát sách giáo khoa 23

Tiểu kết chương 1 26

Chương 2:27 HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 4,5 CẢM THỤ THƠ THÔNG QUA PHÂN MÔN TẬP ĐỌC 27

2.1. Yêu cầu cảm thụ văn học đối với học sinh lớp 4,5 27

2.2. Hướng dẫn học sinh cảm thụ bài thơ qua hệ thống bài tập đọc hiểu 31

2.2.1. Mối quan hệ giữa đọc hiểu và cảm thụ thơ 31

2.2.2. Bài tập tìm hiểu tác dụng cách dùng từ đặt câu sinh động 33

2.2.3. Bài tập phát hiện hình ảnh, chi tiết có tác dụng gợi tả 36

2.3. Hướng dẫn học sinh cảm thụ thơ thông qua hình thức đọc diễn cảm 47

2.3.1. Hướng dẫn học sinh đọc đúng tốc độ 48

2.3.2. Hướng dẫn học sinh đọc đúng ngữ điệu 50

2.3.3. Hướng dẫn học sinh ngắt giọng biểu cảm 53

Tiểu kết chương 2 59

Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 60

3.1. Mục đích của dạy học thử nghiệm. 60

3.2. Nhiệm vụ dạy học thử nghiệm 60

3.3 Nội dung thử nghiệm. 60

3.4. Cách thức thử nghiệm 61

3.5. Phân tích đánh giá kết quả 64

3.6. Những kết luận rút từ dạy học thử nghiệm 68

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 69

1. Kết luận 69

2. Kiến nghị 70

TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

PHỤ LỤC

LINK DOWNLOAD