Nghiên cứu đặc điểm và xử trí u xơ tử cung trên sản phụ đẻ tại bệnh viện phụ sản trung ương
U xơ tử cung (UXTC) là loại khối u sinh dục hay gặp nhất ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, chiếm 10 – 20% số bệnh nhân đến khám phụ khoa và chiếm khoảng 18 – 20% trong số phụ nữ trên 35 tuổi [1]. Bệnh cũng thường gặp ở những phụ nữ không sinh đẻ hoặc sinh đẻ ít [2].
Ở lứa tuổi sinh đẻ, UXTC ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của người phụ nữ như gây ra chậm có thai hoặc vô sinh [1], [2], [3], [4]. Tỉ lệ u xơ tử cung trong thai kì gặp từ 0,5 – 3,2% theo các nghiên cứu khác nhau [5], [6], [7]. Ảnh hưởng của UXTC lên thai nghén và tác ảnh hưởng của thai nghén đến UXTC là vấn đề được nhiều tác giả quan tâm và nghiên cứu. UXTC có thể không gây ra biến chứng nào trong suốt quá trình mang thai, nhưng cũng có thể làm gia tăng nguy cơ các biến chứng nguy hiểm cho thai nhi. Theo Lopes P, ở những phụ nữ có UXTC, tỉ lệ thai kém phát triển là 3,5%, thai chết lưu là 1,75% [8]. Tỉ lệ sảy thai sớm do UXTC dao động từ 4 – 8,5% theo Parker WH [9]. Trong quá trình chuyển dạ, UXTC cũng làm tăng nguy cơ đẻ khó và chảy máu sau sổ rau. Ngược lại, thai nghén cũng ảnh hưởng đến UXTC như gây ra khó khăn trong chẩn đoán cũng như có thể gây hoại tử và xoắn khối u. Xử trí u xơ tử cung trong khi đẻ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: số lượng u, kích thước khối u, vị trí khối u, tình trạng bệnh nhân… Chính vì vậy, phác đồ điều trị cho từng trường hợp cụ thể vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra đối với các thầy thuốc sản phụ khoa. Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về u xơ tử cung ở phụ nữ có thai. Tại Việt Nam cũng có một số nghiên cứu về u xơ tử cung và thai nghén. Các tác giả ngày càng quan tâm đến chẩn đoán và xử trí u xơ tử cung trong thai kỳ cũng như trong quá trình sinh đẻ nhằm chủ động có kế hoạch chăm sóc, xử trí và phòng tránh các biến chứng do u xơ tử cung gây ra với thai nghén và ngược lại. Tuy nhiên vẫn có nhiều quan điểm chưa thống nhất về vấn đề này.
Để góp phần nghiên cứu về chẩn đoán và điều trị u xơ tử cung trong đẻ tại Việt Nam, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm và xử trí u xơ tử cung trên sản phụ đẻ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương” với hai mục tiêu:
1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của các sản phụ có u xơ tử cung đẻ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
2. Nhận xét về phương pháp xử trí ở những sản phụ u xơ tử cung nói trên.
NỘI DUNG:
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương 1: TỔNG QUAN 3
1.1. Thay đổi giải phẫu của tử cung trong thời kỳ thai nghén và trong chuyển dạ đẻ 3
1.2. U xơ tử cung 4
1.2.1. Định nghĩa 4
1.2.2. Dịch tễ học 4
1.2.3. Cơ chế bệnh sinh 4
1.2.4. Phân loại u xơ tử cung 5
1.2.5. Vị trí, số lượng, kích thước của khối u xơ 5
1.3. U xơ tử cung và thai nghén 6
1.3.1. Dịch tễ học u xơ tử cung và thai nghén 6
1.4. Thái độ xử trí u xơ tử cung 13
1.4.1. Trước khi có thai 13
1.4.2. Trong thai kì 15
1.4.3. Khi thai đủ tháng và trong quá trình chuyển dạ 15
1.4.4. Sự tái phát của u xơ tử cung 17
1.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế 17
1.5.1. Một số nghiên cứu trong nước 17
1.5.2. Một số nghiên cứu quốc tế 17
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18
2.1. Đối tượng nghiên cứu 18
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn 18
2.1.2. Tiêu chuẩn chẩn đoán 18
2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ 19
2.2. Phương pháp nghiên cứu 19
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu 19
2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu 19
2.2.3. Các biến số nghiên cứu 19
2.3. Phương pháp xử lý số liệu 21
2.4. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu 21
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23
3.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 23
3.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của các sản phụ u xơ tử cung đẻ tại bệnh viện Phụ sản Trung ương 26
3.3. Xử trí trên các sản phụ u xơ tử cung khi đẻ 34
Chương 4: BÀN LUẬN 40
4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 40
4.1.1. Liên quan giữa tuổi, số lần đẻ của thai phụ và u xơ tử cung 40
4.1.2. Thời điểm phát hiện u xơ tử cung 41
4.1.3. Mối liên quan giữa tiền sử sản khoa và u xơ tử cung 42
4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng 44
4.2.1. Đặc điểm của u xơ tử cung 44
4.2.2. Ảnh hưởng của u xơ tử cung đến thai và phần phụ của thai 47
4.2.3. Khả năng phát hiện u xơ tử cung trên siêu âm ở phụ nữ có thai 51
4.2.4. Kết quả Giải phẫu bệnh 53
4.3. Nhận xét về xử trí các sản phụ u xơ tử cung đẻ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương 54
4.3.1. Phương pháp đẻ 54
4.3.2. Xử trí u xơ tử cung trong mổ lấy thai 56
4.3.3. Cắt tử cung trong mổ lấy thai 58
4.3.4. Tai biến trong và sau đẻ 59
KẾT LUẬN 61
U xơ tử cung (UXTC) là loại khối u sinh dục hay gặp nhất ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, chiếm 10 – 20% số bệnh nhân đến khám phụ khoa và chiếm khoảng 18 – 20% trong số phụ nữ trên 35 tuổi [1]. Bệnh cũng thường gặp ở những phụ nữ không sinh đẻ hoặc sinh đẻ ít [2].
Ở lứa tuổi sinh đẻ, UXTC ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của người phụ nữ như gây ra chậm có thai hoặc vô sinh [1], [2], [3], [4]. Tỉ lệ u xơ tử cung trong thai kì gặp từ 0,5 – 3,2% theo các nghiên cứu khác nhau [5], [6], [7]. Ảnh hưởng của UXTC lên thai nghén và tác ảnh hưởng của thai nghén đến UXTC là vấn đề được nhiều tác giả quan tâm và nghiên cứu. UXTC có thể không gây ra biến chứng nào trong suốt quá trình mang thai, nhưng cũng có thể làm gia tăng nguy cơ các biến chứng nguy hiểm cho thai nhi. Theo Lopes P, ở những phụ nữ có UXTC, tỉ lệ thai kém phát triển là 3,5%, thai chết lưu là 1,75% [8]. Tỉ lệ sảy thai sớm do UXTC dao động từ 4 – 8,5% theo Parker WH [9]. Trong quá trình chuyển dạ, UXTC cũng làm tăng nguy cơ đẻ khó và chảy máu sau sổ rau. Ngược lại, thai nghén cũng ảnh hưởng đến UXTC như gây ra khó khăn trong chẩn đoán cũng như có thể gây hoại tử và xoắn khối u. Xử trí u xơ tử cung trong khi đẻ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: số lượng u, kích thước khối u, vị trí khối u, tình trạng bệnh nhân… Chính vì vậy, phác đồ điều trị cho từng trường hợp cụ thể vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra đối với các thầy thuốc sản phụ khoa. Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về u xơ tử cung ở phụ nữ có thai. Tại Việt Nam cũng có một số nghiên cứu về u xơ tử cung và thai nghén. Các tác giả ngày càng quan tâm đến chẩn đoán và xử trí u xơ tử cung trong thai kỳ cũng như trong quá trình sinh đẻ nhằm chủ động có kế hoạch chăm sóc, xử trí và phòng tránh các biến chứng do u xơ tử cung gây ra với thai nghén và ngược lại. Tuy nhiên vẫn có nhiều quan điểm chưa thống nhất về vấn đề này.
Để góp phần nghiên cứu về chẩn đoán và điều trị u xơ tử cung trong đẻ tại Việt Nam, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm và xử trí u xơ tử cung trên sản phụ đẻ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương” với hai mục tiêu:
1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của các sản phụ có u xơ tử cung đẻ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
2. Nhận xét về phương pháp xử trí ở những sản phụ u xơ tử cung nói trên.
NỘI DUNG:
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương 1: TỔNG QUAN 3
1.1. Thay đổi giải phẫu của tử cung trong thời kỳ thai nghén và trong chuyển dạ đẻ 3
1.2. U xơ tử cung 4
1.2.1. Định nghĩa 4
1.2.2. Dịch tễ học 4
1.2.3. Cơ chế bệnh sinh 4
1.2.4. Phân loại u xơ tử cung 5
1.2.5. Vị trí, số lượng, kích thước của khối u xơ 5
1.3. U xơ tử cung và thai nghén 6
1.3.1. Dịch tễ học u xơ tử cung và thai nghén 6
1.4. Thái độ xử trí u xơ tử cung 13
1.4.1. Trước khi có thai 13
1.4.2. Trong thai kì 15
1.4.3. Khi thai đủ tháng và trong quá trình chuyển dạ 15
1.4.4. Sự tái phát của u xơ tử cung 17
1.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế 17
1.5.1. Một số nghiên cứu trong nước 17
1.5.2. Một số nghiên cứu quốc tế 17
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18
2.1. Đối tượng nghiên cứu 18
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn 18
2.1.2. Tiêu chuẩn chẩn đoán 18
2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ 19
2.2. Phương pháp nghiên cứu 19
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu 19
2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu 19
2.2.3. Các biến số nghiên cứu 19
2.3. Phương pháp xử lý số liệu 21
2.4. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu 21
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23
3.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 23
3.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của các sản phụ u xơ tử cung đẻ tại bệnh viện Phụ sản Trung ương 26
3.3. Xử trí trên các sản phụ u xơ tử cung khi đẻ 34
Chương 4: BÀN LUẬN 40
4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 40
4.1.1. Liên quan giữa tuổi, số lần đẻ của thai phụ và u xơ tử cung 40
4.1.2. Thời điểm phát hiện u xơ tử cung 41
4.1.3. Mối liên quan giữa tiền sử sản khoa và u xơ tử cung 42
4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng 44
4.2.1. Đặc điểm của u xơ tử cung 44
4.2.2. Ảnh hưởng của u xơ tử cung đến thai và phần phụ của thai 47
4.2.3. Khả năng phát hiện u xơ tử cung trên siêu âm ở phụ nữ có thai 51
4.2.4. Kết quả Giải phẫu bệnh 53
4.3. Nhận xét về xử trí các sản phụ u xơ tử cung đẻ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương 54
4.3.1. Phương pháp đẻ 54
4.3.2. Xử trí u xơ tử cung trong mổ lấy thai 56
4.3.3. Cắt tử cung trong mổ lấy thai 58
4.3.4. Tai biến trong và sau đẻ 59
KẾT LUẬN 61


.png)
%20(1).png)
.png)
.png)

.png)


Không có nhận xét nào: