%20(1)%20(1).png)
Đặc điểm thơ Trần Nhân Tông
.png)
Trong lịch sử dân tộc Việt, thời thịnh Trần là thời đại hoàng kim của cả dân tộc. Đó là thời đại có vua sáng tôi hiền, nhân dân đoàn kết trên dưới một lòng; vua quan cùng thần dân gắn bó, hành động vì lợi ích của quốc gia, xây dựng nên một nước Đại Việt vững mạnh, độc lập, tự chủ. Đó là thời đại cả dân tộc ta “tướng sĩ một lòng phụ tử”, hừng hực hào khí “sát Thát” làm nên ba lần chiến thắng Nguyên – Mông vang dội. Có thời đại ấy là nhờ có những con người anh hùng có nhân cách cao đẹp, có tấm lòng từ bi, có tài năng xuất chúng như Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Tuệ Trung Thượng sĩ, Trần Nhân Tông, Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Huyền Quang,… Trong đó, Trần Nhân Tông nổi lên như một nhân vật kiệt xuất.
Không chỉ rạng danh trên lĩnh vực chính trị, Trần Nhân Tông còn là một nhà thơ độc đáo, độc đáo vì ông được “đốn tỉnh” ngay trong lúc làm vua. Vừa là một vị vua, vừa là một nhà sư, vừa là người đứng đầu của một Thiền phái, nên trong thơ của Trần Nhân Tông có sự pha trộn giữa chất thiền với chất thế sự, giữa đạo và đời. Thơ Trần Nhân Tông còn lại không nhiều, nhưng những “viên ngọc” hiếm hoi, quí giá ấy theo thời gian vẫn tỏa lên những ánh sáng lung linh khác thường. Với tư tưởng thiền nhập thế tích cực, Trần Nhân Tông đã sáng tác nên những bài thơ với một cảm quan nghệ thuật tinh tế khiến người đọc phải lắng lòng suy ngẫm. Đặc biệt, ông còn là người rất yêu thiên nhiên.
Trong thơ ông, lúc nào cũng thấy tràn ngập ánh trăng, bồng bềnh mây nước và say đắm với giấc mơ xuân.
Mặc dù thơ Trần Nhân Tông dễ đi vào lòng độc giả và làm rung động trái tim những người yêu thơ nhưng cũng còn khá xa lạ với sách giáo khoa. Hơn nữa hầu hết các bài thơ đều viết bằng chữ Hán và bàng bạc chất Thiền nên gây không ít khó khăn khi tiếp nhận đối với phần đông độc giả. Mặt khác, những công trình nghiên cứu về thơ Trần Nhân Tông còn mang tính chất riêng lẻ, chỉ tập trung ở một vài khía cạnh, phương diện, chưa thực sự có một công trình nào đi nghiên cứu khái quát, toàn diện về Đặc điểm thơ Trần Nhân Tông. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này – Đặc điểm thơ Trần Nhân Tông – nhằm góp phần đưa thơ ông đến gần với số đông người đọc, đồng thời bản thân người viết có thể tìm hiểu sâu về tài năng nghệ thuật và tâm hồn phong phú của nhà thơ, nhà triết học, vị tổ phái Thiền Trúc Lâm – một con người kiệt xuất của một thời đại hoàng kim.
NỘI DUNG:
NHÂN TÔNG ................................................................................ 12
1.1. Thời đại Lý - Trần .................................................................................... 12
1.1.1. Hoàn cảnh lịch sử, văn hóa – xã hội thời Lý – Trần ......................... 12
1.1.2. Văn học thời Lý – Trần ..................................................................... 18
1.2. Phật hoàng Trần Nhân Tông và thiền phái Trúc Lâm ............................. 22
1.2.1. Trần Nhân Tông – thân thế và sự nghiệp .......................................... 22
1.2.2. Thơ văn Trần Nhân Tông .................................................................. 27
1.2.3. Thiền phái Trúc Lâm và tư tưởng của Trần Nhân Tông ................... 29
Chương 2. ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG THƠ TRẦN NHÂN TÔNG ............. 37
2.1. Tình yêu và niềm tự hào về quê hương đất nước ..................................... 37
2.1.1. Tình yêu mến, gắn bó sâu sắc với đất nước và con người
Đại Việt ........................................................................................... 37
2.1.2. Niềm tự hào về đất nước, con người và văn hóa Đại Việt............... 40
2.2. Tâm hồn phong phú, mẫn cảm và dạt dào chất nhân văn ........................ 45
2.2.1. Mẫn cảm trước thiên nhiên ............................................................... 45
2.2.2. Mẫn cảm trong tình người ................................................................. 54
2.3. Quan niệm sống phóng khoáng, tùy duyên của một người đạt đạo ......... 60
2.3.1. Tinh thần nhập thế ............................................................................. 60
2.3.2. Tinh thần an nhiên, tự tại .................................................................. 65
Chương 3. ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT THƠ TRẦN NHÂN TÔNG ........ 72
3.1. Thể thơ ..................................................................................................... 72
3.1.1. Đường luật ......................................................................................... 72
3.1.2. Cổ phong ........................................................................................... 75
3.2. Ngôn ngữ .................................................................................................. 78
3.2.1. Ngôn ngữ mang mĩ cảm thiền ........................................................... 78
3.2.2. Ngôn ngữ tượng trưng, ẩn dụ ............................................................ 81
3.3. Hình ảnh ................................................................................................... 88
3.3.1. Cách lựa chọn hình ảnh ..................................................................... 88
3.3.1.1. Hình ảnh mùa xuân .................................................................... 88
3.3.1.2. Hình ảnh trăng ............................................................................ 91
3.3.1.3. Hình ảnh giấc mộng ................................................................... 94
3.3.2. Cách xây dựng hình ảnh .................................................................... 98
3.3.2.1. Cảnh vật được quan sát trong sự vận động theo thời gian và
dòng cảm xúc ............................................................................ 98
3.3.2.2. Cảnh vật được quan sát trong sự vận động biện chứng giữa
động và tĩnh, hư và thực ......................................................... 101
3.4. Giọng điệu .............................................................................................. 108
3.4.1. Giọng hào sảng, lạc quan ................................................................ 108
3.4.2. Giọng tự tình, sâu lắng .................................................................... 109
KẾT LUẬN ...................................................................................................... 113
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 117
PHỤ LỤC THƠ
Trong lịch sử dân tộc Việt, thời thịnh Trần là thời đại hoàng kim của cả dân tộc. Đó là thời đại có vua sáng tôi hiền, nhân dân đoàn kết trên dưới một lòng; vua quan cùng thần dân gắn bó, hành động vì lợi ích của quốc gia, xây dựng nên một nước Đại Việt vững mạnh, độc lập, tự chủ. Đó là thời đại cả dân tộc ta “tướng sĩ một lòng phụ tử”, hừng hực hào khí “sát Thát” làm nên ba lần chiến thắng Nguyên – Mông vang dội. Có thời đại ấy là nhờ có những con người anh hùng có nhân cách cao đẹp, có tấm lòng từ bi, có tài năng xuất chúng như Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Tuệ Trung Thượng sĩ, Trần Nhân Tông, Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Huyền Quang,… Trong đó, Trần Nhân Tông nổi lên như một nhân vật kiệt xuất.
Không chỉ rạng danh trên lĩnh vực chính trị, Trần Nhân Tông còn là một nhà thơ độc đáo, độc đáo vì ông được “đốn tỉnh” ngay trong lúc làm vua. Vừa là một vị vua, vừa là một nhà sư, vừa là người đứng đầu của một Thiền phái, nên trong thơ của Trần Nhân Tông có sự pha trộn giữa chất thiền với chất thế sự, giữa đạo và đời. Thơ Trần Nhân Tông còn lại không nhiều, nhưng những “viên ngọc” hiếm hoi, quí giá ấy theo thời gian vẫn tỏa lên những ánh sáng lung linh khác thường. Với tư tưởng thiền nhập thế tích cực, Trần Nhân Tông đã sáng tác nên những bài thơ với một cảm quan nghệ thuật tinh tế khiến người đọc phải lắng lòng suy ngẫm. Đặc biệt, ông còn là người rất yêu thiên nhiên.
Trong thơ ông, lúc nào cũng thấy tràn ngập ánh trăng, bồng bềnh mây nước và say đắm với giấc mơ xuân.
Mặc dù thơ Trần Nhân Tông dễ đi vào lòng độc giả và làm rung động trái tim những người yêu thơ nhưng cũng còn khá xa lạ với sách giáo khoa. Hơn nữa hầu hết các bài thơ đều viết bằng chữ Hán và bàng bạc chất Thiền nên gây không ít khó khăn khi tiếp nhận đối với phần đông độc giả. Mặt khác, những công trình nghiên cứu về thơ Trần Nhân Tông còn mang tính chất riêng lẻ, chỉ tập trung ở một vài khía cạnh, phương diện, chưa thực sự có một công trình nào đi nghiên cứu khái quát, toàn diện về Đặc điểm thơ Trần Nhân Tông. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này – Đặc điểm thơ Trần Nhân Tông – nhằm góp phần đưa thơ ông đến gần với số đông người đọc, đồng thời bản thân người viết có thể tìm hiểu sâu về tài năng nghệ thuật và tâm hồn phong phú của nhà thơ, nhà triết học, vị tổ phái Thiền Trúc Lâm – một con người kiệt xuất của một thời đại hoàng kim.
NỘI DUNG:
NHÂN TÔNG ................................................................................ 12
1.1. Thời đại Lý - Trần .................................................................................... 12
1.1.1. Hoàn cảnh lịch sử, văn hóa – xã hội thời Lý – Trần ......................... 12
1.1.2. Văn học thời Lý – Trần ..................................................................... 18
1.2. Phật hoàng Trần Nhân Tông và thiền phái Trúc Lâm ............................. 22
1.2.1. Trần Nhân Tông – thân thế và sự nghiệp .......................................... 22
1.2.2. Thơ văn Trần Nhân Tông .................................................................. 27
1.2.3. Thiền phái Trúc Lâm và tư tưởng của Trần Nhân Tông ................... 29
Chương 2. ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG THƠ TRẦN NHÂN TÔNG ............. 37
2.1. Tình yêu và niềm tự hào về quê hương đất nước ..................................... 37
2.1.1. Tình yêu mến, gắn bó sâu sắc với đất nước và con người
Đại Việt ........................................................................................... 37
2.1.2. Niềm tự hào về đất nước, con người và văn hóa Đại Việt............... 40
2.2. Tâm hồn phong phú, mẫn cảm và dạt dào chất nhân văn ........................ 45
2.2.1. Mẫn cảm trước thiên nhiên ............................................................... 45
2.2.2. Mẫn cảm trong tình người ................................................................. 54
2.3. Quan niệm sống phóng khoáng, tùy duyên của một người đạt đạo ......... 60
2.3.1. Tinh thần nhập thế ............................................................................. 60
2.3.2. Tinh thần an nhiên, tự tại .................................................................. 65
Chương 3. ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT THƠ TRẦN NHÂN TÔNG ........ 72
3.1. Thể thơ ..................................................................................................... 72
3.1.1. Đường luật ......................................................................................... 72
3.1.2. Cổ phong ........................................................................................... 75
3.2. Ngôn ngữ .................................................................................................. 78
3.2.1. Ngôn ngữ mang mĩ cảm thiền ........................................................... 78
3.2.2. Ngôn ngữ tượng trưng, ẩn dụ ............................................................ 81
3.3. Hình ảnh ................................................................................................... 88
3.3.1. Cách lựa chọn hình ảnh ..................................................................... 88
3.3.1.1. Hình ảnh mùa xuân .................................................................... 88
3.3.1.2. Hình ảnh trăng ............................................................................ 91
3.3.1.3. Hình ảnh giấc mộng ................................................................... 94
3.3.2. Cách xây dựng hình ảnh .................................................................... 98
3.3.2.1. Cảnh vật được quan sát trong sự vận động theo thời gian và
dòng cảm xúc ............................................................................ 98
3.3.2.2. Cảnh vật được quan sát trong sự vận động biện chứng giữa
động và tĩnh, hư và thực ......................................................... 101
3.4. Giọng điệu .............................................................................................. 108
3.4.1. Giọng hào sảng, lạc quan ................................................................ 108
3.4.2. Giọng tự tình, sâu lắng .................................................................... 109
KẾT LUẬN ...................................................................................................... 113
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 117
PHỤ LỤC THƠ
.png "Hướng dẫn download ti liệu")
%20(1).png "Hướng dẫn download ti liệu")
%20(1).png "Gói VIP Member EBOOKBKMT - Hỗ trợ tài liệu nhanh nhất, ưu tiên cho thành viên VIP (Update 2026)")
.png "SÁCH - Cẩm nang thợ điện học - Từ phổ thông tới thợ điện (Nguyễn Văn Phong) Full")
.png "QUYẾT ĐỊNH 438:QĐ-CT - Ban hành Quy chế giáo dục chính trị trong Quân đội nhân dân và Dân quân tự vệ Việt Nam (Full)")
.png "VIP - LIST TÀI LIỆU HỖ TRỢ RIÊNG BỞI GROUP EBOOKBKMT (UPDATE LIÊN TỤC)")
Không có nhận xét nào: