GIÁO TRÌNH - Cơ sở di truyền phân tử và kỹ thuật gen (PGS.TS. Khuất Hữu Thanh) | Cộng đồng Kỹ thuật cơ điện Việt Nam EBOOKBKMT

Để đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên, chúng tôi biên soạn giáo trình Cơsởdi truyền phân tửvà kỹthuật gen, nhằm mục đích cung cấp kiến thức cơbản trong lĩnh vực di truyền học, di truyền phân tử, các nguyên lý cơbản của kỹthuật gen và cơsởkhoa học của một số ứng dụng di truyền phân tửvà kỹthuật gen trong thực tiễn. Giáo trình được biên soạn trên cơsởphân phối chương trình được bộGiáo dục & Đào tạo phê duyệt trong chương trình giảng dạy khối Thực phẩm - Sinh học các Trường Đại học kỹthuật (1997). Giáo trình được dùng làm tài liệu học tập hoặc tham khảo cho sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh... các ngành công nghệsinh học, công nghệthực phẩm thuộc Viện Công nghệSinh học và Công nghệThực phẩm Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện Đại học mởHà Nội và các Trường Đại học khác như Đại học Quốc Gia, Đại học Nông nghiệp...

NỘI DUNG:

Chương 1: Vật chất di truyền

I. Lược sửnghiên cứu và thành tựu chủyếu

của Di truyền học và Kỹthuật gen

II. Acid nucleic là vật chất mang thông tin di truyền

1. Thí nghiệm Griffith

2. Thí nghiệm Hershey - Chase

III. Cấu trúc của acid nucleic

1. Thành phần cấu tạo

2. Acid deoxyribonucleic (DNA)

3. Acid ribonucleic (RNA)

IV. Tính chất biến tính và hồi tính của DNA

V. Xu hướng tiến hoá phân tửcủa vật chất di truyền

IV. Vật chất di truyền của một sốnhóm sinh vật

1. Vật chất di truyền của virus

2. Vật chất di truyền của sinh vật prokaryote

3. Vật chất di truyền của sinh vật eukaryote

CƠSỞDI TRUYỀN PHÂN TỬVÀ KỸTHGUẬT GEN 6

Chương 2: Cấu trúc, hoạt động và biểu hiện của GEN

I. Cấu trúc của gen

1. Vùng điều khiển của gen

2. Vùng mang mã di truyền

3. Vùng kết thúc của gen

II. Tái bản gen

1. Tái bản DNA kiểu Okazaki

2. Tái bản DNA kiểu vòng xoay

3. Tái bản DNA sợi đơn và tái bản RNA ởvirus

4. Tái bản DNA ở eukaryote

5. Cơchếtựsửa chữa trong tái bản gen

III. Phiên mã tổng hợp RNA

1. Phiên mã tổng hợp mRNA ở prokaryote

2. Phiên mã tổng hợp mRNA ở eukaryote

3. Phiên mã tổng hợp rRNA

4. Phiên mã tổng hợp tRNA

IV. Dịch mã

1. Mã di truyền

2. Quá trình dịch mã

V. Điều hoà hoạt động và biểu hiện gen

1. Điều hoà hoạt động và biểu hiện gen của virus

2. Điều hoà hoạt động và biểu hiện gen ởvi khuẩn

3. Điều hoà hoạt động và biểu hiện gen ở eukaryote

VI. Cấu trúc của bộgen (genome)

1. DNA lặp lại

2. Các yếu tốdi truyền vận động TGE và gen nhảy

CƠSỞDI TRUYỀN PHÂN TỬVÀ KỸTHGUẬT GEN 7

3. Sựphân hoá các gen trong bộgen của eukaryote

Chương 3: Di truyền vi sinh vật

A. Di truyền học Virus

I. Đặc điểm cấu tạo bộgen của virus

II. Chu trình lây nhiễm của virus

1. Chu trình lây nhiễm của virus tan

2. Chu trình lây nhiễm của virus tiềm tan

III. Tái tổhợp di truyền của virus

IV. Tái bản vật chất di truyền của virus và phage

1. Tái bản vật chất di truyền của virus DNA

2. Tái bản vật chất di truyền của virus RNA

B. Di truyền học vi khuẩn

I. Đặc điểm cấu tạo bộgen vi khuẩn

II. Biến nạp

1. Thí nghiệm biến nạp ởvi khuẩn S. pneumoniae

2. Cơchếbiến nạp

III. Tải nạp

1. Tải nạp chung

2. Tải nạp đặc hiệu

IV. Giao nạp

1. Khái niệm giao nạp và đột biến khuyết dưỡng

2. Cơchếgiao nạp

3. Lập bản đồgen ởvi khuẩn E. colibằng giao nạp

C. Di truyền học vi nấm

I. Chu trình sống của vi nấm

CƠSỞDI TRUYỀN PHÂN TỬVÀ KỸTHGUẬT GEN 8

1. Chu trình sống của nấm men

2. Chu trình sống của Neurospora crassa

II. Phân tích di truyền bằng giảm phân

Chương IV: CÔNG NGHỆDNA TÁI TỔHỢP

I. Tách chiết acid nucleic

1. Tách chiết DNA

2. Tách chiết RNA

3. Phương pháp định tính, định lượng acid nucleic

II. Vector tách dòng (vector cloning)

1. Đặc điểm của vector tách dòng

2. Các loại vector tách dòng

III. Enzym giới hạn và một sốenzym thường sửdụng

trong kỹthuật gen

1. Enzyme giới hạn

2. Một sốenzym thường sửdụng trong kỹthuật gen

IV. DNA tái tổhợp và tách dòng gen

1. Tách dòng gen

2. Ngân hàng cDNA

3. Ngân hàng bộgen

Chương V: Một sốPhương pháp cơbản

sửdụng trong kỹthuật gen

I. Phương pháp nhân gen bằng PCR

1. Các bước tiến hành PCR

CƠSỞDI TRUYỀN PHÂN TỬVÀ KỸTHGUẬT GEN 9

2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phản ứng PCR

II. Phương pháp giải trình tựgen

1. Giải trình tựgen theo phương pháp hoá học

2. Giải trình tựgen theo phương pháp dideoxy

3. Giải trình tựgen bằng máy giải trình tựgen tự động

III. Các phương pháp lai phân tử

1. Phương pháp Southern blot

2. Phương pháp Northern blot

3. Lai tại chỗ

IV. Một sốkỹthuật ứng dụng PCR trong phân loại phân tử

và xác định tính đa dạng di truyền của sinh vật

1. Kỹthuật RAPD

2. Kỹthuật RFLP

3. Kỹthuật AFLP

4. Kỹthuật SSR

V. Nguyên lý kỹthuật chuyển gen và ứng dụng

1. Chuyển gen trực tiếp

2. Chuyển gen gián tiếp

Chương VI: Di truyền nhiễm sắc thể

I. Nhiễm sắc thể

1. Cấu trúc nhiễm sắc thể

2. Cơchế ổn định của bộnhiễm sắc thể

II. Quy luật di truyền Mendel

1. Một sốthuật ngữ

2. Các quy luật di truyền Mendel

3. Tính đa hiệu của gen

CƠSỞDI TRUYỀN PHÂN TỬVÀ KỸTHGUẬT GEN 10

III. Sựdi truyền tương tác gen

1. Quy luật di truyền tương tác bổtrợ

2. Quy luật di truyền tương tác át chế

3. Quy luật di truyền tương tác cộng gộp

IV. Sựdi truyền liên kết gen

1. Liên kết gen hoàn toàn

2. Hoán vịgen

3. Bản đồdi truyền nhiễm sắc thể

Chương VII: Di truyền ngoài nhiễm Sắc thể

I. Di truyền ti thể

II. Di truyền lạp thể

III. Đặc điểm di truyền ngoài nhiễm sắc thể

Chương VIII: đột biến

I. Khái niệm biến dịvà đột biến

II. Nhân tố đột biến và cơchếgây đột biến

1. Tia bức xạkhông gây ion hoá

2. Tia bức xạion hoá

3. Nhiệt độlà nhân tốgây đột biến

4. Tác nhân hoá học gây đột biến

III. Cơchếphân tử đột biến

IV. Quá trình tựsửa chữa đột biến

V. Đột biến nhân tạo và tạo giống mới bằng gây đột biến

1. Phương pháp gây đột biến nhân tạo ởcây trồng

2. Đột biến nhân tạo ở động vật

CƠSỞDI TRUYỀN PHÂN TỬVÀ KỸTHGUẬT GEN 11

Chương IX: Các Phương pháp chọn giống

I. Khái niệm vềchọn giống

II. Các phương pháp chọn lọc

1. Chọn lọc hàng loạt

2. Chọn lọc cá thể

3. Chọn lọc hỗn hợp

4. Ưu thếlai và chọn lọc

5. Đa bội thểvà chọn lọc

6. Kỹthuật gen và chọn lọc

Chương X: Kỹthuật gen và ứng dụng

I. Kỹthuật gen ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp

II. Kỹthuật gen trong sản xuất vaccin

III. Kỹthuật gen trong sản xuất các chất có hoạt tính sinh học

1. Sản xuất Insulin

2. Sản xuất Interferon

3. Sản xuất kích tốhormon sinh trưởng người

4. Tổng hợp Somatostatin

VI. Liệu pháp gen

1. Liệu pháp gen chữa các bệnh di truyền

2. Liệu pháp gen trong điều trịbệnh AIDS

IV. Kỹthuật gen ứng dụng trong chuẩn đoán các

bệnh di truyền

Tài liệu tham khảo chính

LINK DOWNLOAD