Định hướng về việc áp dụng giá trị hợp lý trong kế toán Việt Nam

Theo lý thuyết thể chế (institutional theory), một thể chế sẽ ban hành các quy định mới nếu có sức ép phải áp dụng hoặc tự nguyện ban hành do nhận thấy đó là một quy định tốt cần thiết phải áp dụng. Vì vậy để đánh giá liệu GTHL cho đo lường sau ban đầu có nên được áp dụng ở VN hay không, trước tiên, luận án sẽ đánh giá vai trò của GTHL trong tiến trình hội nhập quốc tế về kế toán để đánh giá liệu có sức ép phải áp dụng GTHL hay không và sau đó chứng minh GTHL có phải là một cơ sở đo lường tốt cần thiết phải áp dụng hay không. Bên cạnh đó, luận án cũng đánh giá khả năng áp dụng GTHL trong thực tế thông qua khả năng đo lường đáng tin cậy của GTHL ở VN, mức độ ủng hộ áp dụng GTHL ở VN, đồng thời nhận diện các Chuyên gia cap cấp Ngân hàng thế giới. Phát biểu tại Hội thảo IFRS – Định hướng và lộ trình áp dụng tại VN tại TP.HCM ngày 21/12/2016. nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn áp dụng GTHL để nhận diện những lý do, đặc điểm của doanh nghiệp ủng hộ/không ủng hộ áp dụng GTHL vào VN. Cụ thể các mục tiêu nghiên cứu tổng quát được đặt ra như sau:

(1). Làm rõ vai trò của GTHL trong tiến trình hội nhập quốc tế về kế toán tại VN.

NỘI DUNG:

PHẦN GIỚI THIỆU .................................................................................................................................... 1i

1. Lý do chọn đề tài .................................................................................................................................. 1i

2. Mục tiêu nghiên cứu – Câu hỏi nghiên cứu ......................................................................................... 3i

3. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu ................................................................................. 5i

4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu ..................................................................................... 6i

5. Kết quả nghiên cứu .............................................................................................................................. 6i

6. Đóng góp mới của luận án ................................................................................................................... 8i

7. Cấu trúc của luận án ............................................................................................................................ 8i

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ GIÁ TRỊ HỢP LÝ ................................................ 1

1.1. Tổng quan các nghiên cứu về GTHL trên thế giới ................................................................................. 1

1.1.1. Nghiên cứu về tính thích hợp của GTHL ........................................................................................ 2

1.1.2. Nghiên cứu về tính đáng tin cậy của GTHL .................................................................................. 10

1.1.3. Nghiên cứu về sự ủng hộ GTHL .................................................................................................... 14

1.1.4. Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn áp dụng GTHL ...................................... 16

1.1.5. Nghiên cứu về đo lường mức độ áp dụng GTHL. ......................................................................... 21

1.2. Các nghiên cứu trước đây tại VN ........................................................................................................ 24

1.2.1 Các nghiên cứu về GTHL ở VN ..................................................................................................... 24

1.2.2. Các nghiên cứu về đo lường mức độ áp dụng GTHL ở VN .......................................................... 26

1.3. Xác định vấn đề nghiên cứu của luận án .............................................................................................. 27

1.3.1. Xác định khe hổng nghiên cứu ...................................................................................................... 27

1.3.2. Xác định vấn đề nghiên cứu của luận án ...................................................................................... 28

Tóm tắt chương 1 ........................................................................................................................................ 32

CHƯƠNG 2 – CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ GTHL VÀ ÁP DỤNG GTHL ................................................... 33

2.1. Khái niệm về đo lường và các cơ sở đo lường trong kế toán ............................................................... 33

2.1.1. Khái niệm về đo lường ................................................................................................................ 33

2.1.2. Các cơ sở đo lường trong kế toán............................................................................................... 34

2.2. Sự hình thành và phát triển của GTHL ................................................................................................ 36

2.2.1. Khái niệm GTHL ........................................................................................................................... 36

2.2.2 Lịch sử hình thành và phát triển của GTHL .................................................................................. 37

2.3 Áp dụng GTHL trong chuẩn mực kế toán quốc tế và ở các quốc gia trên thế giới ............................... 41

2.3.1 GTHL trong chuẩn mực kế toán quốc tế ........................................................................................ 42

2.3.1.1 Phạm vi áp dụng GTHL trong chuẩn mực kế toán quốc tế ..................................................... 42

2.3.1.2 Đo lường GTHL theo IFRS 13 ................................................................................................ 42

2.3.2. Phạm vi áp dụng GTHL ở các quốc gia trên thế giới ................................................................... 44

2.3.2.1. Các quốc gia áp dụng GTHL .................................................................................................. 44

2.3.2.2. Kinh nghiệm áp dụng GTHL ở một số quốc gia tiêu biểu ..................................................... 44

2.4. Cơ sở lý thuyết của GTHL ................................................................................................................... 46

2.4.1. Mục đích của BCTC ...................................................................................................................... 47

2.4.2. Các đặc điểm chất lượng ............................................................................................................... 47

2.4.3. Khái niệm vốn và bảo toàn vốn ..................................................................................................... 49

2.5. Lý thuyết về áp dụng GTHL ................................................................................................................ 52

2.5.1. Lý thuyết lập quy (regulation theory) ............................................................................................ 53

2.5.2 Lý thuyết thông tin hữu ích (decision usefulness theory) ............................................................... 54

2.5.3. Các lý thuyết liên quan đến sự lựa chọn của nhà quản lý ............................................................. 58

2.5.3.1. Lý thuyết ủy nhiệm (Agency theory) ..................................................................................... 58

2.5.3.2. Lý thuyết tín hiệu (signalling theory) ..................................................................................... 59

2.5.3.3. Lý thuyết các đối tượng có liên quan (stakeholder theory) .................................................... 59

Tóm tắt chương 2 ........................................................................................................................................ 62

CHƯƠNG 3 – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ

TÁC ĐỘNG CỦA GTHL ĐẾN SỰ HÒA HỢP GIỮA QUY ĐỊNH VỀ ĐO LƯỜNG CỦA KẾ

TOÁN VN VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ. ............................................................................. 63

3.1 Phương pháp nghiên cứu ....................................................................................................................... 63

3.1.1 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu ................................................................................ 63

3.1.2. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................................................. 64

3.1.2.1 Đối tượng nghiên cứu .............................................................................................................. 65

3.1.2.2. Các biến nghiên cứu ............................................................................................................... 66

3.1.2.3 Dữ liệu nghiên cứu và phương pháp thu thập dữ liệu nghiên cứu........................................... 70

3.1.2.4. Phương pháp xử lý dữ liệu nghiên cứu ................................................................................... 71

3.2. Kết quả nghiên cứu ............................................................................................................................... 73

3.2.1 Đặc điểm của GTHL trong kế toán VN .......................................................................................... 73

3.2.2 Mức độ hòa hợp giữa các quy định của kế toán VN và chuẩn mực kế toán quốc tế về

mặt đo lường. .......................................................................................................................................... 76

3.2.2.1. Mức độ hòa hợp tổng thể về mặt đo lường ............................................................................. 76

3.2.2.2. Mức độ hòa hợp về đo lường của từng biến nghiên cứu ........................................................ 77

3.2.3. Mức độ ảnh hưởng của GTHL đến sự hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán VN và chuẩn

mực kế toán quốc tế về mặt đo lường. ..................................................................................................... 79

Tóm tắt chương 3 ........................................................................................................................................ 81

CHƯƠNG 4 – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................... 82

CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC LỰA CHỌN ÁP DỤNG GTHL TẠI VIỆT NAM ................. 82

4.1. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................................................... 83

4.1.1. Đối tượng nghiên cứu ................................................................................................................... 83

4.1.2 Câu hỏi nghiên cứu ........................................................................................................................ 83

4.1.3. Mô hình nghiên cứu ...................................................................................................................... 84

4.1.3.1 Mô hình nghiên cứu ................................................................................................................ 84

4.1.3.2. Các biến trong mô hình nghiên cứu và dự báo ....................................................................... 86

4.1.3.3. Giả thuyết nghiên cứu ............................................................................................................ 89

4.1.4 Phương pháp thu thập dữ liệu nghiên cứu và thang đo ................................................................. 90

4.1.4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu nghiên cứu ............................................................................... 90

4.1.4.2 Thang đo ................................................................................................................................. 90

4.1.5. Trình tự thực hiện nghiên cứu ....................................................................................................... 91

4.2 Kết quả nghiên cứu định tính – xây dựng thang đo .............................................................................. 93

4.2.1 Cơ sở xây dựng thang đo ............................................................................................................... 93

4.2.2. Thang đo ....................................................................................................................................... 95

4.2.2.1 Thang đo “Sự lựa chọn áp dụng GTHL” ................................................................................ 95

4.2.2.2 Thang đo tính “Thích hợp” ..................................................................................................... 95

4.2.2.3. Thang đo tính “đáng tin cậy” ................................................................................................. 96

4.2.2.4 Thang đo “Chi phí đo lường GTHL” .................................................................................... 100

4.2.2.5 Thang đo “tiết lộ nhiều thông tin” ......................................................................................... 100

4.2.2.6. Thang đo các biến kiểm soát. ............................................................................................... 101

4.2.3. Kiểm định thang đo ..................................................................................................................... 103

4.2.3.1 Phỏng vấn chuyên gia về thang đo ........................................................................................ 103

4.2.3.2 Thực hiện khảo sát sơ bộ ban đầu về thang đo...................................................................... 104

4.2.3.3 Giải pháp khắc phục các vấn đề không mong muốn ............................................................. 104

4.2.3.4. Kết quả kiểm định thang đo sau điều chỉnh ......................................................................... 106

4.3 Kết quả nghiên cứu định lượng – Các nhân tố tác động đến việc lựa chọn áp dụng GTHL tại

VN ............................................................................................................................................................. 106

4.3.1. Công cụ xử lý dữ liệu tương ứng với từng vấn đề nghiên cứu ................................................... 106

4.3.2 Kết quả nghiên cứu và thảo luận ................................................................................................. 108

4.3.2.1 Mẫu nghiên cứu ..................................................................................................................... 108

4.3.2.2 Tính thích hợp của GTHL ..................................................................................................... 110

4.3.2.3 Tính đáng tin cậy của GTHL ................................................................................................ 114

4.3.2.4. Mức độ ủng hộ áp dụng GTHL ............................................................................................ 119

4.3.2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn áp dụng GTHL. ................................................. 120

Tóm tắt chương 4 ...................................................................................................................................... 126

CHƯƠNG 5 - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................................................................................... 129

5.1 Kết luận về vai trò, sự cần thiết và khả năng áp dụng GTHL ở VN ................................................... 130

5.1.1 Kết luận về vai trò của GTHL ...................................................................................................... 130

5.1.2 Kết luận về sự cần thiết phải áp dụng GTHL ở VN ...................................................................... 130

5.1.3. Kết luận về khả năng áp dụng GTHL ở VN. ................................................................................ 132

5.2 Định hướng áp dụng GTHL ở VN ...................................................................................................... 133

5.2.1 Về phương diện kế toán ................................................................................................................ 133

5.2.2 Về phương diện kiểm toán ............................................................................................................ 134

5.2.3 Về lộ trình áp dụng ....................................................................................................................... 134

5.2.4. Về các biện pháp hỗ trợ: ............................................................................................................. 135

5.3 Đóng góp của luận án. ......................................................................................................................... 136

5.3.1 Đóng góp của luận án liên quan đến các lý thuyết nền ................................................................ 137

5.3.2 Đóng góp liên quan đến sự cần thiết và khả năng áp dụng GTHL. ............................................. 139

5.3.3 Đóng góp liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn áp dụng GTHL ................... 140

5.3.4 Đóng góp liên quan đến phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 142

5.4. Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu tiếp theo .......................................................................... 143

PHẦN KẾT LUẬN

LINK DOWNLOAD

(1). Làm rõ vai trò của GTHL trong tiến trình hội nhập quốc tế về kế toán tại VN.

NỘI DUNG: