Phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh tiểu học trong dạy học môn đạo đức lớp 5



3. Nhiệm vụ nghiên cứu


- Tìm hiểu tổng quan về hướng nghiên cứu của đề tài.

- Tìm hiểu hệ thống các kiến thức về cơ sở lý luận của đề tài: cơ sở lý thuyết về năng lực và năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu học.

- Điều tra thực trạng về việc dạy học phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh trong dạy học môn Đạo đức lớp 5 ở trường tiểu học.

- Đề xuất các biện pháp để phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất.



NỘI DUNG:



CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .......................................5
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .................................................................................5
1.1.1. Ở nước ngoài .................................................................................................5
1.1.2. Ở Việt Nam ...................................................................................................6
1.2. Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học .............................................................7
1.2.1. Đặc điểm nhận thức ......................................................................................7
1.2.1.1. Tri giác .......................................................................................................7
1.2.1.2. Tư duy ........................................................................................................8
1.2.1.3. Tưởng tượng .............................................................................................. 8
1.2.1.4. Ngôn ngữ ...................................................................................................9
1.2.1.5. Chú ý ..........................................................................................................9
1.2.1.6. Trí nhớ .....................................................................................................10
1.2.2. Đăc điểm nhân cách ....................................................................................10
1.2.2.1. Tình cảm ..................................................................................................10
1.2.2.2. Tính cách..................................................................................................11
1.3. Mục tiêu chương trình mơn Đạo đức lớp 5 ...................................................11
1.4. Cấu trúc chương trình mơn Đạo đức lớp 5 ...................................................12
Tiểu kết chương 1 ........................................................................................................12
CHƯƠNG 2: NĂNG LỰC ĐIỀU CHỈNH HÀNH VI CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC .14
2.1. Năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu học .......................................14
2.1.1. Khái niệm năng lực .....................................................................................14
2.1.2. Các năng lực chung và năng lực đặc thù ....................................................14
2.1.3. Năng lực điều chỉnh hành vi .......................................................................16
2.1.3.1. Khái niệm năng lực điều chỉnh hành vi ...................................................16
2.1.3.2. Cấu trúc và biểu hiện của năng lực điều chỉnh hành vi ...........................16
2.1.4. Vai trò của phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh tiểu học ..17
2.1.5. Một số phương pháp dạy học phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho
học sinh tiểu học ...................................................................................................19
2.1.5.1. Phương pháp thảo luận nhóm ..................................................................19
2.1.5.2. Phương pháp động não ............................................................................20
2.1.5.3. Phương pháp đóng vai .............................................................................20
2.1.5.4. Phương pháp đề án...................................................................................21
2.1.5.5. Phương pháp rèn luyện ............................................................................22
2.2. Đánh giá năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh tiểu học .......................23
2.2.1. Một số vấn đề chung khi đánh giá năng lực điều chỉnh hành vi ................23
2.2.2. Phương pháp đánh giá năng lực điều chỉnh hành vi ...................................24
2.2.2.1. Kiểm tra đánh giá qua lời nói ..................................................................24
2.2.2.2. Kiểm tra đánh giá qua bài viết .................................................................24
Tiểu kết chương 2 ........................................................................................................26
CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG DẠY HỌC PHÁT TRIỂN NĂNG
LỰC ĐIỀU CHỈNH HÀNH VI CHO HỌC SINH LỚP 5 .......................................27
3.1. Mục đích khảo sát ............................................................................................ 27
3.2. Đối tượng khảo sát ...........................................................................................27
3.3. Nội dung khảo sát ............................................................................................. 27
3.3.1. Nội dung khảo sát của giáo viên .................................................................27
3.3.2. Nội dung khảo sát của học sinh ..................................................................27
3.4. Phương pháp khảo sát .....................................................................................27
3.5. Kết quả khảo sát ............................................................................................... 28
3.5.1. Kết quả khảo sát của giáo viên ...................................................................28
3.5.1.1. Nhận thức của giáo viên về năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu
học trong dạy học môn Đạo đức lớp 5 ..................................................................28
3.5.1.2. Quan điểm của giáo viên về phát triển năng lực điều chỉnh hành vi trong
dạy học môn Đạo đức cho học sinh tiểu học ........................................................29
3.5.1.3. Việc áp dụng các biện pháp để phát triển năng lực điều chỉnh hành vi
trong dạy học môn Đạo đức cho học sinh tiểu học...............................................30
3.5.2. Kết quả khảo sát học sinh ...........................................................................32
3.5.2.1. Kết quả khảo sát năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu học ......32
3.6. Kết luận .............................................................................................................34
Tiểu kết chương 3 ........................................................................................................35
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐIỀU CHỈNH
HÀNH VI CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRONG DẠY HỌC .............................. 36
MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 5 ............................................................................................. 36
4.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .........................................................................36
4.1.1. Dựa vào mục tiêu môn Đạo đức .................................................................36
4.1.2. Dựa vào đặc điểm tâm sinh lí của học sinh ................................................36
4.1.3. Dựa vào kết quả điều tra thực trạng ............................................................ 37
4.2. Một số biện pháp phát triển năng lực điều chỉnh hành vi trong dạy học
môn Đạo đức lớp 5 ..................................................................................................37
4.2.1. Biện pháp 1: Tăng cường sử dụng phương pháp rèn luyện để thực hiện
hành vi, công việc trong cuộc sống hằng ngày theo bài học đạo đức ..................37
4.2.1.1. Ý nghĩa của biện pháp .............................................................................37
4.2.1.2. Cách thực hiện .........................................................................................37
4.2.1.3. Những lưu ý khi thực hiện biện pháp ......................................................38
4.2.1.4. Ví dụ minh họa: Bài Kính già - yêu trẻ ...................................................39
4.2.2. Biện pháp 2: Tăng cường giáo dục điều chỉnh hành vi cho học sinh thông
qua các hoạt động trải nghiệm ..............................................................................42
4.2.2.1. Ý nghĩa của biện pháp .............................................................................42
4.2.2.2. Cách thực hiện .........................................................................................42
4.2.2.3. Những lưu ý về cách thực hiện biện pháp ..............................................44
4.2.2.4. Ví dụ minh họa ........................................................................................45
4.2.3. Biện pháp 3: Chú trọng kết hợp với các lực lượng bên ngoài nhà trường
trong giáo dục điều chỉnh hành vi cho HS tiểu học. .............................................51
4.2.3.1. Ý nghĩa của biện pháp .............................................................................51
4.2.3.2. Cách thực hiện .........................................................................................53
4.2.3.3. Những điểm lưu ý khi thực hiện biện pháp .............................................53
4.2.3.4. Ví dụ minh họa ........................................................................................54
Tiểu kết chương 4 ........................................................................................................56
CHƯƠNG 5: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .............................................................. 57
5.1. Mục đích thực nghiệm .....................................................................................57
5.2. Đối tượng thực nghiệm ....................................................................................57
5.3. Nội dung thực nghiệm ......................................................................................57
5.4. Phương pháp thực nghiệm ..............................................................................58
5.4.1. Phương pháp định tính ................................................................................58
5.4.2. Phương pháp định lượng.............................................................................58
5.5. Cách tiến hành thực nghiệm ...........................................................................58
5.5.1. Chuẩn bị cho tiết lên lớp .............................................................................58
5.5.2. Tiến hành giảng dạy và thu thập kết quả ....................................................59
5.6. Giáo án thực nghiệm ........................................................................................60
5.6.1. Giáo án bài 6, Đạo đức lớp 5 ......................................................................60
5.6.2. Giáo án bài 7, Đạo đức lớp 5 ......................................................................65
5.7. Kết quả thực nghiệm ........................................................................................71
5.7.1. Kết quả thực nghiệm định tính ...................................................................71
5.7.2. Kết quả thực nghiệm định lượng ................................................................ 72
5.8. Kết luận về thực nghiệm sư phạm ..................................................................72
5.8.1. Nhận xét về mặt định lượng........................................................................72
5.8.2. Nhận xét về mặt định lượng........................................................................73
Tiểu kết chương 5 ........................................................................................................73
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .....................................................................................75
1. Kết luận .................................................................................................................75
2. Kiến nghị ...............................................................................................................75
2.1. Đối với giáo viên tiểu học..............................................................................75
2.2. Đối với gia đình và xã hội .............................................................................75
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................76
PHỤ LỤC







3. Nhiệm vụ nghiên cứu


- Tìm hiểu tổng quan về hướng nghiên cứu của đề tài.

- Tìm hiểu hệ thống các kiến thức về cơ sở lý luận của đề tài: cơ sở lý thuyết về năng lực và năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu học.

- Điều tra thực trạng về việc dạy học phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh trong dạy học môn Đạo đức lớp 5 ở trường tiểu học.

- Đề xuất các biện pháp để phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất.



NỘI DUNG:



CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .......................................5
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .................................................................................5
1.1.1. Ở nước ngoài .................................................................................................5
1.1.2. Ở Việt Nam ...................................................................................................6
1.2. Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học .............................................................7
1.2.1. Đặc điểm nhận thức ......................................................................................7
1.2.1.1. Tri giác .......................................................................................................7
1.2.1.2. Tư duy ........................................................................................................8
1.2.1.3. Tưởng tượng .............................................................................................. 8
1.2.1.4. Ngôn ngữ ...................................................................................................9
1.2.1.5. Chú ý ..........................................................................................................9
1.2.1.6. Trí nhớ .....................................................................................................10
1.2.2. Đăc điểm nhân cách ....................................................................................10
1.2.2.1. Tình cảm ..................................................................................................10
1.2.2.2. Tính cách..................................................................................................11
1.3. Mục tiêu chương trình mơn Đạo đức lớp 5 ...................................................11
1.4. Cấu trúc chương trình mơn Đạo đức lớp 5 ...................................................12
Tiểu kết chương 1 ........................................................................................................12
CHƯƠNG 2: NĂNG LỰC ĐIỀU CHỈNH HÀNH VI CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC .14
2.1. Năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu học .......................................14
2.1.1. Khái niệm năng lực .....................................................................................14
2.1.2. Các năng lực chung và năng lực đặc thù ....................................................14
2.1.3. Năng lực điều chỉnh hành vi .......................................................................16
2.1.3.1. Khái niệm năng lực điều chỉnh hành vi ...................................................16
2.1.3.2. Cấu trúc và biểu hiện của năng lực điều chỉnh hành vi ...........................16
2.1.4. Vai trò của phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh tiểu học ..17
2.1.5. Một số phương pháp dạy học phát triển năng lực điều chỉnh hành vi cho
học sinh tiểu học ...................................................................................................19
2.1.5.1. Phương pháp thảo luận nhóm ..................................................................19
2.1.5.2. Phương pháp động não ............................................................................20
2.1.5.3. Phương pháp đóng vai .............................................................................20
2.1.5.4. Phương pháp đề án...................................................................................21
2.1.5.5. Phương pháp rèn luyện ............................................................................22
2.2. Đánh giá năng lực điều chỉnh hành vi cho học sinh tiểu học .......................23
2.2.1. Một số vấn đề chung khi đánh giá năng lực điều chỉnh hành vi ................23
2.2.2. Phương pháp đánh giá năng lực điều chỉnh hành vi ...................................24
2.2.2.1. Kiểm tra đánh giá qua lời nói ..................................................................24
2.2.2.2. Kiểm tra đánh giá qua bài viết .................................................................24
Tiểu kết chương 2 ........................................................................................................26
CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG DẠY HỌC PHÁT TRIỂN NĂNG
LỰC ĐIỀU CHỈNH HÀNH VI CHO HỌC SINH LỚP 5 .......................................27
3.1. Mục đích khảo sát ............................................................................................ 27
3.2. Đối tượng khảo sát ...........................................................................................27
3.3. Nội dung khảo sát ............................................................................................. 27
3.3.1. Nội dung khảo sát của giáo viên .................................................................27
3.3.2. Nội dung khảo sát của học sinh ..................................................................27
3.4. Phương pháp khảo sát .....................................................................................27
3.5. Kết quả khảo sát ............................................................................................... 28
3.5.1. Kết quả khảo sát của giáo viên ...................................................................28
3.5.1.1. Nhận thức của giáo viên về năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu
học trong dạy học môn Đạo đức lớp 5 ..................................................................28
3.5.1.2. Quan điểm của giáo viên về phát triển năng lực điều chỉnh hành vi trong
dạy học môn Đạo đức cho học sinh tiểu học ........................................................29
3.5.1.3. Việc áp dụng các biện pháp để phát triển năng lực điều chỉnh hành vi
trong dạy học môn Đạo đức cho học sinh tiểu học...............................................30
3.5.2. Kết quả khảo sát học sinh ...........................................................................32
3.5.2.1. Kết quả khảo sát năng lực điều chỉnh hành vi của học sinh tiểu học ......32
3.6. Kết luận .............................................................................................................34
Tiểu kết chương 3 ........................................................................................................35
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐIỀU CHỈNH
HÀNH VI CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRONG DẠY HỌC .............................. 36
MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 5 ............................................................................................. 36
4.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .........................................................................36
4.1.1. Dựa vào mục tiêu môn Đạo đức .................................................................36
4.1.2. Dựa vào đặc điểm tâm sinh lí của học sinh ................................................36
4.1.3. Dựa vào kết quả điều tra thực trạng ............................................................ 37
4.2. Một số biện pháp phát triển năng lực điều chỉnh hành vi trong dạy học
môn Đạo đức lớp 5 ..................................................................................................37
4.2.1. Biện pháp 1: Tăng cường sử dụng phương pháp rèn luyện để thực hiện
hành vi, công việc trong cuộc sống hằng ngày theo bài học đạo đức ..................37
4.2.1.1. Ý nghĩa của biện pháp .............................................................................37
4.2.1.2. Cách thực hiện .........................................................................................37
4.2.1.3. Những lưu ý khi thực hiện biện pháp ......................................................38
4.2.1.4. Ví dụ minh họa: Bài Kính già - yêu trẻ ...................................................39
4.2.2. Biện pháp 2: Tăng cường giáo dục điều chỉnh hành vi cho học sinh thông
qua các hoạt động trải nghiệm ..............................................................................42
4.2.2.1. Ý nghĩa của biện pháp .............................................................................42
4.2.2.2. Cách thực hiện .........................................................................................42
4.2.2.3. Những lưu ý về cách thực hiện biện pháp ..............................................44
4.2.2.4. Ví dụ minh họa ........................................................................................45
4.2.3. Biện pháp 3: Chú trọng kết hợp với các lực lượng bên ngoài nhà trường
trong giáo dục điều chỉnh hành vi cho HS tiểu học. .............................................51
4.2.3.1. Ý nghĩa của biện pháp .............................................................................51
4.2.3.2. Cách thực hiện .........................................................................................53
4.2.3.3. Những điểm lưu ý khi thực hiện biện pháp .............................................53
4.2.3.4. Ví dụ minh họa ........................................................................................54
Tiểu kết chương 4 ........................................................................................................56
CHƯƠNG 5: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .............................................................. 57
5.1. Mục đích thực nghiệm .....................................................................................57
5.2. Đối tượng thực nghiệm ....................................................................................57
5.3. Nội dung thực nghiệm ......................................................................................57
5.4. Phương pháp thực nghiệm ..............................................................................58
5.4.1. Phương pháp định tính ................................................................................58
5.4.2. Phương pháp định lượng.............................................................................58
5.5. Cách tiến hành thực nghiệm ...........................................................................58
5.5.1. Chuẩn bị cho tiết lên lớp .............................................................................58
5.5.2. Tiến hành giảng dạy và thu thập kết quả ....................................................59
5.6. Giáo án thực nghiệm ........................................................................................60
5.6.1. Giáo án bài 6, Đạo đức lớp 5 ......................................................................60
5.6.2. Giáo án bài 7, Đạo đức lớp 5 ......................................................................65
5.7. Kết quả thực nghiệm ........................................................................................71
5.7.1. Kết quả thực nghiệm định tính ...................................................................71
5.7.2. Kết quả thực nghiệm định lượng ................................................................ 72
5.8. Kết luận về thực nghiệm sư phạm ..................................................................72
5.8.1. Nhận xét về mặt định lượng........................................................................72
5.8.2. Nhận xét về mặt định lượng........................................................................73
Tiểu kết chương 5 ........................................................................................................73
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .....................................................................................75
1. Kết luận .................................................................................................................75
2. Kiến nghị ...............................................................................................................75
2.1. Đối với giáo viên tiểu học..............................................................................75
2.2. Đối với gia đình và xã hội .............................................................................75
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................76
PHỤ LỤC





M_tả

M_tả

Chuyên mục:

Không có nhận xét nào: